جلسه ۱۲۳

 سؤال: این ظاهرش یعنى تبلى بر دیگران نه تنها براى خودش تبلى یعنى براى همه آشكار مى‌شود براى همه براى خودش نیست.

 فقطجواب: بله خودش نیست بله همه است چه فرق مى‌كند هم براى خودش و هم به اصطلاح براى دیگران.

 سؤال: جهنم یعنى همان جهنم جهل است.

 جواب: بله اصلا جهنم یعنى جهل.

 سؤال: مى‌گوید جهل است اگر جهل داشته به این اعمالى كه انجام داده این علم از چه جنبه‌اى برایش پیش آمده؟» جواب: جهل یعنى جهل رتبى، الآن شخص‌معاند جاهل است اما این جهل، جهل مركب است خودش براى خودش بوجود آورده نه اینكه جهل بسیط است، جهل بسیط كه آن تكلیفى بر آن نیست الان خودش در را بروى خودش بسته، همین الان ما داریم مى‌بینیم دیگر، ما داریم مى‌بینیم فرض بكنید كه یك مسائلى را داریم مشاهده مى‌كنیم، این همه آیات قرآن هست ﴿وَ كَأَيِّنْ مِنْ آيَةٍ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْها وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ﴾¹ یعنى همین جهل مركب در اینجا نشانه است بله.

 سؤال: عناد است؟

 جواب: بله خوب عناد است، نشانه است مى‌آید به جاى اینكه فوراً این نشانه را چه كار بكند بگیرد، و رویش فكر كند و تامل كند رد مى‌شود و مى‌گذرد همین كه رد شد، یعنى چه كار كرد، پرده انداخت یعنى بست خودش را همین كه رد شد، یعنى به این معنا هست. وقتى كه اینطور شد، آنوقت خدا هم یك موقعیت دیگرى برایش پیش مى‌آورد، دوباره رد مى‌شود، دوباه مى‌آورد تا به یك حدى كه اصلًا چه مى‌شود ﴿خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ﴾² ختم درآنجایى است كه هیچ منفذى در آنجا نیست. هیچ روزنه‌اى در آنجا نیست آن مقام ختم است یعنى به فعلیت رسیده كاملًا این نفس به فعلیت جهل رسیده جهلى كه هیچ راه به آن ندارد.