مرتب سازی:
جلسه ۱۲۳
3تطبیق متن
«مقصود من هذا أن الواجب الوجود» در این بحث صحبت در اینجا است كه واجب الوجود معنا ندارد «لیس فیه جهه امکانیه» جهت امكانى در او نیست. یعنى شائبهاى از امكان در واجب الوجود واجب الوجود، واجب است من جمیع جهات، من جهت ذات و من جهت اتصافه به صفات الكمالیه، واجب الوجود است «فإن کل ما یمکن له بالامکان العام».
هر چیزى كه به امكان عام براى واجب الوجود ممكن است یعنى خلافش ضرورت ندارد ولى ممكن است ثبوتش ضرورت داشته باشد امكان خاص كه نیست امكان عام است، «فهو واجب له» این واجب است «و من فروع هذه الخاصه» از فروع این مسأله كه واجبالوجود واجب است من جمیع جهات، یكى از آنها این است. «انه لیس له حاله منتظره» براى واجبالوجود انتظار معنا ندارد كه همینطورى منتظر باشد، متصف به یك صفت كمالیه بشود، «فإن ذلک اصل یترتب علیه هذا الحکم و لیس هذا عینه»
اینكه مىگوییم كه حالت منتظره ندارد این یك اصلى است كه بر او این حكم مترتب است اینكه واجب الوجود واجب الوجود است من جمیع جهاته و در او جهت امكان نیست این یك اصلى است كه این حكم بر او مترتب است این حكمى كه پس حالت انتظار ندارد این مترتب به این اصل است، ولى این خود او نیست «و لیس هذا عینه کما زعمه کثیرمن الناس» اینكه واجب الوجود حالت منتظره ندارد این عین اینكه واجب الوجود من جمیع جهات باشد نیست. به جهتى كه ما این مطلب را در غیر واجب الوجود هم مىبینیم در مفارقات نوریه و مجردات هم آنها جهت انتظار ندارند، جهت انتظار مربوط به عالم ماده و صورت است اما درعالم مجردات و عقوب آنها جهت انتظار ندارند آنها در یك مرتبه خاص فعلیت تامه پیدا مىكنند در همان مرتبه خودشان و حالت انتظار ندارند پس این مسأله، این فرع براى این قضیه، این عام الشمول است هم به نسبت واجب الوجود هم به نسبت به این مفارقات و مجردات و عالم عقول و مفارقات نوریه براى اینها هم شامل است و این اختصاص به واجب الوجود ندارد بله هر چه كه جنبه تجرد در او هست و خلط بین تجرد و ماده ندارد یا اینكه ماده تنها نیست او در او این وصف سارى و جارى است، حالت انتظار ندارد به عبارت دیگر در مبدعات حالت انتظار نیست «فإن ذلک هو الذى یعد من خواص الواجب بالذات دون هذا».