مرتب سازی:
جلسه ۱۲۰
7سؤال: كلًا از صورت بالا آیا سیر عرضى
سؤال: منافات ندارد، قوه به فعل نشده بلكه، یك فعل جدید است؟
جواب: در مورد عقول و مجردات، اینها مرتبه تهیوء و آمادگى براى مرتبه بالاتر را ندارند. یعنى در همان مرتبهاى كه هستند، تا آخر هم در همان مرتبه هستند. هیچ گونه براى آنها حركتى وجود ندارد. حركتى به این معنا كه اینها مادهاى داشته باشند و آن ماده تبدیل بشود به یك مرتبه و كمالى دیگر، تغییر و تحّول در او پیدا بكند، یك هم چنین مسأله اى نیست. در یك رتبه ثابت هستند و دائماً فیض خدا بر آنها مىرسد. رسیدن فیض خدا بر آنها منافاتى ندارد با اینكه ما اینها را جزء مبدعات بدانیم و اینها را از نقطه نظر صفت كمالیه در یك مرتبه بدانیم. درهمان مرتبه اى كه هستند، در آن مرتبه رشد ندارند.
بحث ما صفات كمالیه است كه موجب كمال یك وجود و موجب تجّرد بیشتر یك وجود است. یعنى الان این وجود، من باب مثال در یك نطفه هست. این نطفه از نقطه نظر صفات كمالیه، متبّدل مىشود به یك صفاتى اكمل از خودش. بعد علقه تبدیل به مضغه مىشود، متبدّل مىشود به یك صفت اكمل از خودش. تا اینكه از نقطه نظر تجّرد به موقعیتى مىرسد كه قابلیت براى نفخ روح را در آنها دارد این منظور ما هست.
صحبت ما در این است كه یك موضوع براى رسیدن به صفت كمال خودش، اگر از قبیل ماده و صورت باشد، در اینجا صحیح است و مىشود گفت كه قابلیت براى تغییر و تبّدل در آنها هست. اگر از قبیل مبدعات باشد مانند عقول و صور نوریه در آنها دیگر معنا ندارد. چون هر مرتبه در آن اختصاص به خودش دارد، و مرتبه دیگر، مرتبه دیگر است.
من باب مثال فرض كنید كه شما چند نفر اینجا نشسته اید و یك دایره اى را تشكیل دادید. اگر ما قطر دایره را لحاظ بكنیم، فرض كنید كه قطر این دایره دو متر است، ما همه با هم مىنشینیم و یك دایره اى كه به قطر دو متر است در اینجا تشكیل مىدهیم. حالا اگر بگوییم یك كمى دایره را بیشتر كنید، یك متر عقب تر مىروید، وقتى یك متر عقب تر رفتید، قطر دایره چهار متر مىشود. دایره اوّل بزرگتر شد یا دایره جدیدى تشكیل شد؟ دایره بزرگ نشده، دایره اوّل سرجاى خودش است، ما یك دایره جدیدى تشكیل دادیم، نه اینكه این دایره را بزرگ كردیم، دایره یك میل هم بزرگ نمىشود. هر دایرهاى اختصاص به وجود خودش دارد.