مرتب سازی:
جلسه ۱۱۶
3معناى اول و عقل بسیط و علم بسیط عقلا هستند، عارفون بربهم هستند و مسبحین او هستند شاهدون لجماله، جمال او را مىبینند، كلام او را مىشنوند و خداوند متعال هم به این اشاره فرمودند. وإن من شیئ الا یسبّح بحمده ولکن لا تفقهون تسبیحهم تسبیح و تقدیس لا یتصوران بدون المعرفة كسیكه ذاتى را مىشناسد آن ذات را تقدیس یا تسبیح مىكند و در صورت جهل تسبیح و تقدیس معنا ندارد وقوله تعالى كه مىفرماید، إنما امره إذا أراد شيئاً أن يقول له كن فيكون امر حق وقتى كه به یك تعینى تعلق بگیرد، خطابِ كن به او میرسد و او بواسطه خطاب كن تحقق خارجى پیدا مىكند. اگر او این خطاب حق را قبول نكند، درخارج تحقق و تكون پیدا نمىكند.
راجع به این یك معنایى است كه آخر بحث عرض مىكنم. دلیل واضح دلیل واضحى است على کون کل من الموجودات عاقلًا یعقل ربه همه موجودات اینها تعقل پرودگار را مىكنند و یعرف مبدعه و مبدع و خالق خود را مىشناسند و یسمع کلامه و كلام او را مىشنوند. إذ امتثال الأمر زیرا انتصال امر مترتب بر سماع و شنیدن و فهم مراد است.
وقتى كه مىگوید إنما امره این امر در چه صورت در خارج تحقق پیدا مىكند؟ در صورتى كه طرف این امر را بشنود. اما اگر شما یك مامورى را امر كنید، ولى كلامت را به او نرسانى، عقلا در عدم اتیان آن مامور و مامورٌ به او را مذمّت نمىكنند. على قدر ذوق السامع به مقدار استطاعت سعه وجودى سامع واستطاعة المدرک و اسنطاعت مدرک بحسب ما یلیق بجنابه المقدس عن الاشباه و الأمثال
به حسب آنچه به جناب مقدس او لیا قت دارد از آن اشباه و آن امثال. آن چه كه ما شبیه یا مثل براى آن ذات قرار بدهیم. یعنى به هر رتبه كه ما آن ذات را نزدیك به آن ذات مقدس بدانیم، آن شبیه شده به آن ذات.