
جلسه ۸۴
المنهج الثانی فی اصول الکیفیات و عناصر العقود و خواصّ کل منها فصل (1) فی تعریف الوجوب و الامکان و الامتناع و الحقّ و الباطل
جلسه ۸۴
6محقق دوانى مىخواهد این مطلب را بگوید نمىخواهد بگوید كه ثبوت زوجیت براى اربعه این ثبوت در ظرف تقرر حتى دقت كنید حتى در ظرف تقرر مشروط بر وجود اربعه است همانطور كه مرحوم آخوند آمده در اینجا اشتباه كرده مرحوم صدرالمتالهین در اینجا در اعتراض به محقق دوانى این اشتباه را مرتكب شده كه خیال كرده ایشان مىخواهند بگویند كه در صورتى زوجیت واجب است براى اربعه كه اربعه واجب الوجود باشد. بعد اعتراض كردند گفتند زوجیت در هر حالى ثابت است براى اربعه نه اینكه اربعه وقتى كه در خارج باشد آن موقع زوجیت ثابت براى او است. در واقع ایشان قضیه را به نحو قضیه ماهیت را ماهیت متقرره گرفتهاند نه اینكه ماهیت را مفروض الوجود بگیرند كلام مرحوم محقق دوانى این است كه اگر شما اشكالتان در این است كه آن مادهاى كه در فلسفه مقید به وجود است آن ماده در منطق بكار میرود ما مىگوییم باشد عیب ندارد. گرچه ما معتقد نیستیم محقق دوانى مىگوید گر چه ما خودمان معتقد نیستیم بر اینكه آن ماده مقید به وجود در فلسفه بكار مىرود نه ماده مطلق بكار میرود وقتى كه شما در فلسفه ضرورت مىآورید. یا امتناع مىآورید، یا امكان مىآورید به نحو اطلاق است. لازمه فلسفه این است كه تقید به وجود بخورد اما این تقید به وجود در ذات مواد نیست مثل اینكه فرض كنید در ذات قالب آجر درست كردن نیست. یا آهن تكه آهن درست كردن نیست قالب قالب است شما آب درونش بریزید تبدیل به یخ میشود خاك دورنش بریزید بگذارید در كوره تبدیل به آجر میشود آهن مواد مذاب با آهن بریزید تبدیل به آهن مىشود پلاستیك بریزید تبدیل به پلاستیك میشود پس در ذات قالب پلاستیك و آهن و یخ و آجر و اینها كه نخوابیده قالب، قالب است مواد ثلاث هم مواد ثلاث هستند و آن دلالت بر تاكد نسبت بین موضوع و بین محمول مىكند در فلسفه مقید به وجود است درفلسفه بحث بحث وجود است در منطق بحث از چه هست روابط بین قضایا است كه برمىگردد به ماهیات بحث در ماهیات است پس در فلسفه این مواد ثلاث مقید به وجود نیستند لازمه این وجود محمول براى موضوع این است كه مواد ثلاث اثبات وجود یا نفى وجود را بكنند یا تساوىالطرفین را بكنند.
