جلسه ۸۴

 محقق دوانى ایشان آمدند و مطلب را به نحودیگرى مطرح كردند در اینجا ایشان مى‌فرمایند كه البته همین بیانى است كه ما به آن اشاره كردیم كه البته خود مرحوم آخوند هم به این اشاره مى‌كنند منتهى یك اشكالى دارند بر محقق دوانى كه آن اشكال باید ببینید جایش هست یا جایش نیست محقق دوانى مطلب را به نحو دیگرى آمدند بیان كردند در واقع یك اعتراضى به تفتازانى در این زمینه دارند ایشان مى‌فرمایند كه در هر دو حال لازمه این وحدت مفهومى آنچه را كه ایجى درصدد اثبات اوست این وحدت اتفاق مفهومى موجب این نخواهد بود چرا به جهت اینكه بحث بر سر این است كه ما در فلسفه و در حكمت این ماده را مقید به وجود مورد لحاظ قرار مى‌دهیم دیگر، صحبت در این است خوب آیا ماده‌اى كه مقید به وجود هست مى‌آئیم سراغ الاربعه زوجٌ مى‌بینیم این الاربعه زوج آیا چه اقتضایى مى‌كند وحدت مفهومى در این جریان مواد در فلسفه و منطق خوب اگر در اینجا منظور از اربعه زوج دیگر قبول داریم اصلا ما مى‌گوئیم اتفاق مفهومى در اینجا به معناى همان تقید وجود است خوب مى‌گوئیم نه اشكالى لازم نمى‌آید به جهت اینكه اثبات اربعه براى زوج این اثبات وقتى تحقق پیدا مى‌كند شما مى‌خواهید بگوئید الاربعه الزوجیت واجب الوجود به نسبت به زوج شما این را مى‌خواهید بگوئید دیگر یعنى همان ماده اى را كه مقید به وجود؟؟؟ به نحو اطلاق حمل بشود یا وجود محمول خاص كه عبارت است از همان وجود ناعتى حمل بشود در قضایاى مركبه در الاربعه زوجٌ در اینجا وجود وجود ناعتى است چون ما وصفى را بر اربعه حمل مى‌كنیم نمى‌گوئیم الاربعه موجوده نمى‌گوییم الزوجیه موجوده مى‌گوییم الاربعه زوج وجود زوجیت را بر اربعه حمل مى‌كنیم پس در اینجا وجود ناعتى را بر اربعه حمل مى‌كنیم.

 بناء علیهذا صحبت در این میشود مى‌گوییم بله الزوجیه واجب الوجود به نسبت به الاربعه خوب برمى‌گردد به آن كلامى كه قبلا عرض‌كردم و گفتم به آن مى‌رسیم و آن این است خوب وجود ناعتى وقتى براى اربعه واجب الوجود است كه در اینجا ما وجود اربعه را مفروض التحقق بگیریم اربعه مفروض الوجود باشد یعنى در اینجا واجب الوجود بودن زوجیت براى اربعه این واجب الوجود مشروط به وجود اربعه است نه اینكه به نحو اطلاق است