جلسه ۷۳
1بسم الله الرحمن الرحیم
معناى دوم وجود رابطى وجود فى نفسه اما لغیره
معناى اول وجود رابطى مشخص شد وجود رابطى معناى دوم وجود فى نفسه اما لغیره هست كه از این نقطه نظر به او رابطه ناعتى گفته مىشود رابطى كه ناعت است و وصف براى غیر است. حالا این وجود فى نفسه یا اینكه لغیره هست یا فى غیره هست یا عند غیره كه هر سه معناى وصفیت صورتیت براى ماده و همان طور صور ذهنیه ماشئه عند النفس را شامل مىشود. این دو تا با هم دیگر تفاوت دارند. این همان وجودى است كه وجود محمولى به او لقب داده مىشود حالا یا صفت باشد براى یك ذاتى در قضیه مركبه مثل اینكه زیدٌ عالمٌ بگوئیم كه در اینجا العالم موجود است و وصف براى زید است. یا اینكه صورت باشد براى ماده، كه این الآن لغیره براى ماده است یا اینكه صور ماشئه علمیه باشد كه اینجا عندالنفس است كه در تمام اینها وجود فى نفسه و محمولى براى اینها ثابت مىشود؛ یعنى ما براى صور علمیه یك وجودى اثبات مىكنیم سواى نفس؛ چون نفس را لحاظ مىكنیم بدون صورت و بعد آن صورت را عند لحاظ نفس در نظر مىگیریم این را مىگویند وجود فى نفسه و وجود محمولى و همین طور وجود رابطى بمعناى دوم.
در قبال وجود ناعتى و وجود رابطى، وجود فى نفسه و لنفسه هست. وجود فى نفسه و لنفسه و بنفسه عبارت از وجود پروردگار است كه در مقابل وجود رابطى قرار دارد.
بنابراین تقسیم وجود، به تقسیم اولیه به وجود رابط و رابطى و وجود غیر رابطى تقسیم مىشود. وجود رابط و رابطى عبارت است از همان ارتباط رابط در قضیایاى هلیه مركبه. بنابر اصطلاح مرحوم آخوند وجود رابطى عبارت است از آن سه موجودى كه آنها در خارج تحققشان تحقق معى است یعنى چه صورت باشد با ماده، چه وصف باشد با موضوع یا اینكه صورت علمیه باشد با نفس كه اینها تدلّى به غیر دارند و در غیر این صورت وجود غیر رابطى است كه عبارت است از وجود پروردگار متعال.

