مرتب سازی:
جلسه ۷۰
6جواب: اگر آمد درست است، ولى هنوز كه نیامده، حالا كه نیامده صحبت در این است كه آیا در ذهن یك ذوزنقه، مىتواند تبدیل بشود؟ یعنى تبدیل ذوزنقه به یك مربع و به یك مثلث. امكان دارد یا مستحیل است یا ضرورت؟ ضرورت ندارد، چون اگر ضرورت داشته باشد، باید الآن متبدّل باشد. پس ممكن است، قابلیت دارد این ذوزنقه مستوى الطرفین بالنسبه به اعمال ذهنى و بالنسبه عدم اعمال ذهنى متبدل به مربع و به مثلث شود. یعنى ذهن مىتواند او را تبدیل كند. در جوهر ذوزنقه این خوابیده است كه مىتواند متبدل بشود.
یك وقت شما ممكن است بگویید كه اصلا ذوزنقه مربع بودن و مثلث بودن، بالفعل براى او وجود دارد. این همان مطلب شماست كه ما اگر امكان را از این نقطه نظر بررسى كنیم، كه الآن یك ذوزنقه مركب است از یك مثلث و یك مربع، پس مثلثیت و مربعیت بالفعل براى ذوزنقه ضرورت دارد، ولى ما نمىبینیم وقتى كه یك خط بكشیم مشخص مىشود. ولى در واقع ما الآن این حرف را نمىتوانیم بزنیم. الآن ما مثلثى نداریم، ما مربعى نداریم، یعنى الآن وقتى شما به ذوزنقه نگاه بكنید به دید یك مثلث و مربع به آن نگاه مىكنید به آنچه كه الآن براى شما فعلیت دارد، آن مثلث نیست، ذوزنقه است. ولى تبدّل، امكان ذاتى دارد براى او یعنى استواء طرفین دارد. اگر ذهنى بیاید، این را انجام مىدهد و اگر ذهنى نیاید، این به همین كیفیت خودش باقى است. این مثل ماهیت مىماند، اگر جعل تعلق بگیرد آن ماهیت وجود پیدا مىكند، ولى اگر جعل تعلق نگیرد این ماهیت وجود پیدا نخواهد كرد. منتها وعاء آن خارج است وعاء وعاء ذهن است.
استاد: مواد ثلاث حتما به نسبت حكمیه مىخورند
این جا مفرق طرق است كه آنچه را كه ما احساس مىكنیم در مواد ثلاث، اوّلا مواد ثلاث حتما به نسبت حكمیه مىخورند و نسبت حكمیه است كه این جهت را تعیین مىكند؛ یعنى ثبوت محمول براى موضوع. این ثبوت محمول براى موضوع یا بالضروره است یا بالامكان یا بالامتناع است،