مرتب سازی:
جلسه ۷۰
2الآن ما یك موقع چشم خود را ببندیم قرمزى را در ذهنمان تصور مىكنیم لون سبز را در ذهن مان تصور مىكنیم، خط را در ذهنمان تصور مىكنیم، شما چشمتان را ببندید، یك خط یك مترى در ذهن ما نقش بست. آیا آن خط در ضمن یك موضوع براى شما آمده؟ آیا در ضمن در و چوب و امثال ذلك آمده است؟ پس اعراض وجود فى نفسه هستند، این از یك طرف.
از طرف دیگرخود این كتاب یك موضوع است و آنهم طبعاً و بطریق اولى وجود فى نفسه دارد. پس ما دو موجود فى نفسه داریم اما در عالم خارج كه نگاه مىكنیم مىبینیم این لون و این رنگ قرمز تحقق لنفسه ندارد یعنى تحقق بنفسه ندارد بلكه باید فى غیره تحقق پیدا كند. یعنى وجود فى نفسه دارد ولى وجود فى نفسه آن، در غیر است. یعنى بدون موضوع تحقّق پیدا نمىكند. ولى ما مىبینیم این موضوع، بدون آن هم تحقّق پیدا مىكند. كتاب هست و قرمزى نیست، كتاب هست و سبزى نیست، كتاب هست و رنگ سیاه نیست. پس رنگ و لون محتاج به موضوع است. البته فعلیت این موضوع، فعلیاً به لونٌ مّا است، امّا خصوص لونیت، احتیاج به موضوع دارد.
سؤال: همان طورى كه جوهر به یك عرضٌ مّائى احتیاج دارد، اعراض هم به یك موضوعٌ مّاء احتیاج ندارد؟
جواب: در این مسأله ما شكى نداریم، صحبت در این است كه كدام یك از این دو تا بردیگرى تقدم طبعى دارند؟. آیا باید موضوعى باشد تا اینكه لونى بتواند بر او حمل بشود، یا اینكه لونى باید باشد تا موضوعى بتواند تحقق پیدا بكند؟ این دو مسأله است.
وجود رابطى كه آقایان مىفرمایند كارش این است كه این لونى كه احمر است و این كتابى كه موضوع و جسم است ارتباط برقرار مىكند لذا مىگوئیم «هذا الكتاب احمر، هذا الرّجل عالم، هذا الرجل كاتب» به عنوان مثال: «كاتب» جنبه صفتیت و جنبه عرضیتى كه در اینجا به عنوان محمول در قضایاى هلیت مركبه براى موضوع ثابت شده در اینجا یك واسطه در عروض مىخواهد، این واسطه را اسمش را وجود رابط گذاشتند. كه آن واسطه نه خود نفس كتاب است، چون ما كتاب را تصور مىكنیم و نه لون است، چون بدون تصور كتاب لون را تصوّر مىكنیم پس آن واسطه باید چیز دیگرى باشد كه آمده است بین كتاب و لون در عالم خارج ارتباط برقرار كرده است.