معنا و اقسام تشکیک در وجود

تشخّص محدود: به ویژگی‌هایی از یک موجود اطلاق می‌شود که او را از سایر موجودات ممتاز می‌سازد؛ محدود بودن به معنای داشتن قیدهایی خاص در تحقق خارجی است.

فناء ذاتی: نوعی فنا که نه از راه سلوک و مجاهدت بلکه به حیث ذات هر چیزی نسبت به حق تعالی است، یعنی ذاتاً فانی و قائم به غیر است.

بقاء به بقاء حق: اصطلاحی عرفانی که بیان می‌دارد موجود پس از فنا در ذات، بقای خود را در حق تعالی می‌یابد و دیگر بقاء از آن خود ندارد بلکه به بقاء الهی باقی است.

صرافت حق: اشاره به خلوص محض و مطلق بودن وجود واجب است که هیچ‌گونه قید و کثرتی در آن راه ندارد.

کشف تفصیلی: مرحله‌ای در سلوک عرفانی که سالک پس از طی مدارج فنا، حقیقت وجودی اشیاء را نه به‌طور اجمال بلکه با تفصیل و وضوح ادراک می‌کند.

ادراک اجمالی: درک ابتدایی و غیرتفصیلی از یک حقیقت، پیش از رسیدن به مقام شهود کامل و تفصیلی.

هویّت ذاتیّه: حقیقت وجودی خاص هر موجود که موجب تشخّص او می‌شود؛ در مورد ذات حق، این هویّت عین وجود است و ترکیب‌پذیر نیست.

وجود لا حدّی: وجودی که هیچ حد، قید، و تعیّنی ندارد؛ اطلاق کامل وجود که در اصطلاح عرفانی به ذات حق تعالی نسبت داده می‌شود.

مَظهر: موجودی که حقیقتی فراتر را در خود نشان می‌دهد. در عرفان، کثرات عالم مظاهر حق هستند و از خود وجودی ندارند، بلکه ظهور حق‌اند.

وحدت شخصی وجود: اعتقاد به این‌که در واقع خارجی، تنها یک وجود حقیقی عینی وجود دارد و سایر کثرات، ظهورات و تعیّنات آن واحد حقیقی‌اند.

عالم عماء: مرتبه‌ای از ظهور وجود که در آن بساطت محض و ظهور بی‌تمایز حکم‌فرماست و هرگونه تعیّن و تفصیل از بین می‌رود.

شدّت نوریه: میزان بساطت و خلوص وجود در مراتب عالیه که موجب پوشش و عدم ادراک مراتب نازل‌تر می‌شود.