ترکیب اتّحادی وجود و ماهیّت (2)

10

فظهورُ الوجودِ بذاتِه فی کلِّ مرتبةٍ مِن الأکوانِ و تنزّله إلی کلِّ شأنٍ مِن الشّؤونِ یوجِبُ ظهورَ مرتبةٍ مِن مراتبِ الممکناتِ
«پس ظهور وجود بذاته است در هر مرتبه‌ای از اکوان و تنزّل وجود به هر شأنی از شئون از عوالم بالا تا پایین، این ظهور وجود، هر ظهوری موجب مرتبه‌ای از مراتب ممکنات است.»
یک‌وقت این وجود، ظهور پیدا می‌کند به ظهور قوی و شدید، و جنبۀ مادّی و جنبۀ امکان در آن ضعیف است و ظلمت مادّی در آن کم است؛ این می‌شود وجود عقل و وجود لوح و وجود قلم که دیگر مرتبه‌اش خیلی بالا است. بعد پایین‌تر می‌آید، و دائماً از آن یک مرتبه پایین‌تر می‌آید، و از ابتعاد از آن حقیقت خودش و اختلاطش با ظلمت عالم امکان که در آن بیشتر است و جنبۀ تجردی در آن ضعیف‌تر است.
و عینٍ مِن الأعیانِ الثّابتةِ.
«این می‌شود عوالم دیگر که یکی از اعیان ثابته می‌شود.»
تنزّل وجود، مساوی با کثرت در آن
و کلّما کان مراتبُ النّزولِ أکثرَ و عن منبعِ الوجودِ أبعدَ، کان ظهورُ الأعدامِ و الظّلماتِ بصفةِ الوجودِ و نعتِ الظّهورِ و احتجابُ الوجودِ بأعیانِ المظاهرِ واختفائُهُ بصُوَرِ المجالی و انصباغُهُ بصِبَغِ الأکوان أکثرَ.
«هر کدام از مراتب نزول بیشتر باشد و از منبع وجود أبعد باشد، ظهور عدم‌ها و ظلمات به صفت وجود و نعت ظهور و احتجاب وجود به اعیان مظاهر در عالم کثرت و اختفاء وجود به صور مجالی و به صورت‌هایی که این وجود درمی‌آید و رنگ گرفتن به رنگ عالم کون‌ها بیشتر می‌شود. هرچه آن جنبۀ وجودی پایین‌تر بیاید، شدّت نوری در او ضعیف‌تر می‌شود و با ظلمت آمیخته‌تر می‌شود، پس بنابراین جهت کثرت در آن قوی‌تر می‌شود و از حصۀ وجود در آن کمتر قرار داده می‌شود.»
فکلُّ بَرزةٍ مِن البَرزاتِ یوجِبُ تنزّلا عن مرتبةِ الکمالِ و تواضعًا عن غایةِ الرَّفعةِ و العظمةِ و شدّةِ النّوریةِ و قوّةِ الوجودِ.