دو معنای ثبوتی و اثباتیِ وجود

لمعاتُ نورِه و جمالِه و إشراقاتِ ضوئِهِ و جلالِهِ،

«همۀ اینها لمعاتِ نور و جمال و اشراقاتِ ضوء و جلال او است»

شعری هست که می‌فرماید:

با چشم می‌توان تشخیص داد. دیدید از چشم تشخیص می‌دهند که این چه کسی است و چه است؟ حالات روحانیّت افراد در چشم مشخّص می‌شود. و از صحبت کردن، میزان کدورت آنها مشخّص می‌شود. بعضی‌ها هستند که وقتی صحبت می‌کنند اصلاً معلوم است که عجیب کدورت دارد! من خودم نوای شریعتی را ندیده بودم و او را نمی‌شناختم. در همان زمان سابق یک روز با ماشینی به جایی می‌رفتیم، شنیدم که یکی دارد صحبت می‌کند و خیلی هم زیبا صحبت می‌کند! از نظر فنّ خطابه خیلی قوی بود! ولی بسیار عجیب مکدّر است! اصلاً وقتی حرف می‌زند انگار حرف او دارد به آدم فحش می‌دهد و دارد به آدم ناسزا می‌گوید! گفتم: این کیست؟! گفت: «عجب، آقا شما نمی‌دانید؟! خب معلوم است که استاد دکتر شریعتی است، چطور شما خبر ندارید؟!»

«آیات جلال او در سینۀ هر کافر» یعنی کدورات افراد از صحبت‌هایشان روشن می‌شود. از صحبت انسان می‌فهمد، از صحبتی که یک شخص می‌کند حالات باطنی او مشخّص می‌شود که شخص چقدر کدورت دارد و چقدر لطافت دارد. همان‌طور که از چشم میزانِ نورانیّت و میزانِ سیر افراد مشخّص می‌شود که در چه وضعیّتی هستند. خیلی عجیب است!

کما سیرِدُ لک برهانُه إن شاء الله العزیزُ.

«[همان‌طور که اگر خداوند عزیز بخواهد به‌زودی برهانش برای شما می‌آید.»

و الآنَ نحنُ بصددِ أنّ الوجودَ فی کلِّ شیءٍ أمرٌ حقیقیٌ سویٰ الوجودِ الانتزاعیِ الّذی هو الموجودیّةُ، سواءً کانت موجودیّةَ الوجودِ أو موجودیّةَ الماهیّة

«[و الآن در صدد این هستیم که] وجود در هر شیئی امر حقیقی است، نه وجود انتزاعی اثباتی که موجودیّت باشد. حالا فرقی نمی‌کند که منظور ما از موجودیّت، موجودیّت وجود باشد یا موجودیّت ماهیّت باشد»

ما برای هر دو، مصدر انتزاع می‌کنیم.