8

معارفمان اضافه بشود یعنی چه؟ یعنی اینکه به همان حقیقت توحید که حقیقت مبدأ اول است برسیم و آن معرفت در ما جای بگیرد، جا باز کند، ملکه بشود، تبدّل و تغیّر جوهری در ما به‌وجود بیاورد؛ به‌طوری‌که حقیقت ما، حقیقت توحید بشود. پس برگشت آن به صرفُ الوجود است دیگر.
یعنی تمام این غایاتی که یکی بر دیگری مترتّب است، وقتی که نهایت غایات را نگاه می‌کنیم می‌بینیم که نهایتش رسیدن به حقیقتِ صرفُ الوجود است. پس خود این وجود، غایت برای همۀ اشیاء است. فاعل هم همین است، سبب هم همین است، صورت هم همین است، مادّه هم همین است، همۀ اشیاء در خودِ وجود نهفته است، و خود حقیقتِ وجود، نیاز به شیء دیگر ندارد.
البتّه اینها مباحث خیلی مهمّی است که اثرات و نتایجش بعداً می‌آید.
اللَهمّ صلّ علیٰ محمد و آل محمد