بساطت وجود

11

لیس فی تقوّمه مِن حیثُ هو هو،
«در قوام جنس نیست از حیث جنس بودن»
[به این دلیل] که جنس در قوام معنای ذاتی خودش نیاز به فصل ندارد، لذا شما حیوان را تصوّر می‌کنید بدون ناطق، شما حیوان را تصوّر می‌کنید بدون صاهل، و یا حیوان را تصوّر می‌کنید بدون هیچ فصلی خود معنای جنسیِ جنس، نیازی به فصل ندارد.
بل فی أن یُوجَدَ و یُحصَّلَ بالفعل
«بلکه در وجودش و حصولش نیاز به فصل دارد.»
فإنّ الفصلَ کالعلّةِ المفیدةِ للجنسِ باعتبارِ بعض ِالملاحظاتِ التفصیلیةِ العقلیة.
«[پس همانا] فصل مثل علت مفیدۀ جنس است، شریکُ العلّة برای جنس است به اعتبار ملاحظات تفصیلی عقلی که ما بشرط‌لا بگیریم. »
یعنی اگر ما فصل را بشرط‌لا گرفتیم صورت می‌شود، و صورت، علت برای وجود هیولا می‌شود. خود هیولا ماده است و صورت هم علت برای آن می‌شود. البتّه شریکُ العلة، [چون] علت اصلی که مبدأ باری و آن اصل غایی و آن اصل مسبب الاسباب است آن علت اصلی است؛ [و الاّ] عنایت علت به صورت، مجازی است ولی ما به‌هرحال خیلی به صورت و ماده ارج و بها بگذاریم، شریک العلة به آن می‌گوییم یا مثلُ العلة به آن می‌گوییم. اینها علت برای وجود یک هویّت مادی را دارند. و [نیز] فرق نمی‌کند در مواردی که فصول، جواهر بسیطه باشند که خود آنها بسیط هستند؛ آنها هم کالعلة برای وجودِ همان مرتبه و همان رتبه را دارند. مثل علت مفیدۀ برای جنس است به‌اعتبار بعضی ملاحظات که ما فصل را بشرط‌لا بگیریم تا اینکه صورت بشود.
بعد از اینکه این [مطلب] روشن شد که قوام جنسیّتِ جنس به فصل نیست بلکه در حصولش و بلکه در وجود خارجی‌اش؛
دلایل صدرا بر جنس و فصل نداشتن هویّات وجودی
هو أنّه لو کان لحقیقةِ الوجودِ جنسٌ و فصلٌ
«بیان ذلک این است که اگر برای حقیقت وجود جنس و فصلی باشد»
لکانَ جنسُه إمّا حقیقةَ الوجودِ أو ماهیةً أخری معروضةً للوجودِ. فعلَی الاوّل؛