ارتباط وجود و ماهیّت در خارج (2)

8

فصل (4)
فی أنّ لِلوجودِ حقیقةً عَینیّةً.
«خود وجود دارای حقیقت خارجی است.»
یعنی وجود دارای یک مفهوم و ماهیّت اعتباری و ذهنی نیست بلکه خودش یک حقیقت خارجی و عینی دارد. مثل زید و عمرو که چطور در خارج هستند و ما آنها را لمس و مشاهده می‌کنیم، خود وجود هم در خارج یک حقیقت عینی دارد، بلکه اصلاً عینیّت و حقیقت مال خود وجود است.
اثبات عینیّت وجود‌
لمّا کانت حقیقةُ کلِّ شیءٍ هی خصوصیّةَ وجودِه الّتی یَثبُتُ له؛¹
«از آنجایی‌که حقیقت هر شیئی عبارت است از خصوصیّت وجودیّه‌ای [که ثابت است برای آن.»
[من‌باب‌مثال]، حقیقتِ زید عبارت است از یک نحوۀ وجودی که اختصاص به او دارد و آن نحوۀ وجود اختصاص به عمرو ندارد. اگر آن نحوۀ وجود اختصاص به عمرو داشت، خب دیگر آن زید نبود بلکه عمرو بود. یعنی هر کسی یک خصوصیّت وجودیّه‌ای دارد که این خصوصیّت وجودیّۀ با دیگران تفاوت می‌کند و به‌لحاظ آن خصوصیّت وجودیّه است که آثار و بروزات و عکس‌العمل‌ها و نفع و ضررهای او هم متفاوت است.
حالا خصوصیّت وجودیّه چیست؟ این است: خصوصیّت وجودیّۀ آهن برّندگی و صلابت است، خصوصیّت وجودیّۀ پنبه نُعومت و و ملایمت و لطافت است؛ [خلاصه اینکه] هر کس دارای یک خصوصیّت وجودیّه‌ای است. به‌خاطر همین خصوصیّت‌های وجودی است که انسان یک چیزی را اختیار می‌کند و یک چیز دیگر را اختیار نمی‌کند. همین‌طور است یا نه؟ بله، قضیّه‌اش «چه می‌خواستیم چه شد» است. خلاصه، خصوصیّات وجودیّه تفاوت دارد؛ اگر جایش عوض شود، آن‌وقت می‌بینید که «چه می‌خواستیم چه شد» در  می‌آید! آن لازمۀ وجودی زن است که او را به کیفیّتی در آورده که مطلوب شما واقع بشود. اگر خصوصیّات شما در یک شیء دیگر بود...؛ [فرض کنید] اگر شما به خانه می‌رفتید و می‌دیدید که یک‌دفعه خصوصیّات وجودی شما در خانم شما تجلّی پیدا کرده است، از همان‌جا در را می‌بستید و پا به فرار می‌گذاشتید!
بیان مثالی برای خصوصیّات وجودیّه‌
1. الحکمة المتعالیة، ج 1، ص 38.