مرتب سازی:
جلسه ۸
2بسم اللَه الرّحمٰن الرّحیم
الحمدُ لِلّه ربِّ العالمینَ
و الصلاةُ علیٰ خیرة اللَه المُنتجبینَ محمّدٍ وَ آله الطّاهرینَ
و اللّعنةُ علیٰ أعدائهم أجمعینَ
کیفیت حرکت تدریجی سالک در سفر اول برای وصول به فناء تام ذاتی
در بحث دیروز نحوۀ سلوک سالک إلیاللَه برای وصول به مرتبۀ توحید افعالی و صفاتی و اسمائی و ذاتی عرض شد و مسئلهای که به نظر میرسید این بود: در باب توحید افعالی و صفاتی و اسمائی، امکان تحقق این مراتب بدون توحید ذاتی، و امکان فناء افعالی و فناء صفاتی بدون فناء ذاتی عقلاً و شهوداً و وجداناً ممتنع است.
اگر ما بخواهیم برای این مطلب یک مثال از باب حسّیات بزنیم، فرض کنید که شما یک شیء سفت و جامدی را میخواهید در یک حلاّل حل کنید، این یکمرتبه و دفعتاً و آناً ما که تبدیل به آن مایع حلاّل نمیشود، بلکه کمکم و متدرّجاً این سنخیت پیدا میکند، تا اینکه متبدل به او میشود و تبدّل به او پیدا میکند. اگر شما منبابمثال بخواهید یک قاشق عسل سفت را در یک استکان آب سرد حل بکنید، اول وقتی که این مقدار از عسل سفت را در این آب میریزید، آب یکمرتبه در این رسوخ نمیکند و تبدیل به آب نمیشود. کاری که آب میکند این است که اول شروع میکند این را نرم میکند، همینطور نرم میکند و نرم میکند و نرم میکند تا اینکه آن عسل با آن مایعی که در آنجا وجود دارد سنخیت میعانی پیدا میکند. آنوقت آن عسل بهواسطۀ این سنخیت میعانیای که تدریجاً حصول پیدا کرده است، این آب را کمکم شیرین میکند بهطوریکه حتی ده ثانیه بعد از اینکه این عسل را در این ظرف قرار دادید میبینید مزۀ آب تغییر پیدا کرده است، بیست ثانیه بعد مزۀ آب بیشتر شیرین میشود، نیمدقیقه بعد مزۀ آب بیشتر شیرین میشود؛ بعد وقتی میرسد که شما دیگر اصلاً اثری از آن عسل نمیبینید و دیگر اثری از آب هم نمیبینید، و هر دوی اینها با هم یکی شدهاند و وجود اینها وجود وحدانی شده است.