جلسه ۵
25فَابدء یا حبیبی، قبل قراءة هذا الکتاب بتزکیةِ نفسک عن هواها، فـ﴿قَدۡ أَفۡلَحَ مَن زَكَّىٰهَا * وَقَدۡ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا﴾،1 و استَحکِم أوّلًا أساسَ المعرفةِ و الحکمةِ ثمّ ارقَ ذُراها؛ و إلّا کنت ممّن أتَی اللَهُ بنیانَهم من القواعد فخرّ علیهم السقفُ إذ أتاها.2
«[ای دوست من] پس قبل از خواندن این کتاب باید شروع به تزکیۀ نفس از هویٰ و هوس نمایی؛ [چون ﴿حقاً فلاح و رستگاري براي آن كسي است كه تزكيۀ نفس كند، و بيچارگي و خزي و خسران براي آن كسي است كه نفسش از دست برود و با نفس خود دسيسه كند.﴾3] و در ابتدا اساس معرفت حکمت را مستحکم بگردان، بعد به آن ذروه و آخرین مرتبه ترقّی کن! وإلاّ از آنهایی خواهی بود که خداوند بنیانشان را از اساس و ریشه برکَند و برد و وقتی که امر خدا آمد، سقف روی سرشان خراب شد!»
و لا تشتغل بتُرَّهات عوامِّ الصوفیة من الجَهَلة، و لا ترکَن إلیٰ أقاویل المتفلسفة جملةً؛ فإنّها فتنةٌ مُضلّةٌ و للأقدام عن جادّة الصواب مَزَلّة، و هم الّذین إذا ﴿جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَرِحُواْ بِمَا عِندَهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ﴾.4 وقانا اللَه و إیّاک شرَّ هاتین الطائفتین، و لا جمع بیننا و بینهم طرفةَ عین.5
«[و به آن مطالب خلاف شرع و خلاف دین عوام صوفیه که از جاهلین هستند، مشغول مشو! و به آن گفتارهای خلاف دین و غیر منقول و غیر معقولی که بعضی از متفلسفه میگویند و توجیهاتی که آنها میکنند فریفته مشو و سکون پیدا مکن! زیرا این افراد، فتنهگر و گمراهکننده هستند و قدمها را از جادۀ صواب، لغزش میدهند، و همانهایی هستند که ﴿چون پيامبران خدا از طرف خدا با بيّنه و آيات واضح بهسوي آنان روند، آنان به آنمقدار علمي كه دارند شادمان بوده و اعتنايي به پيامبران نميكنند؛ وليكن تمام آن مسخرهها و استهزاءهايي كه مينمودهاند بر خودشان لازم و ثابت و واجب ميگردد.﴾6 خداوند ما و شما را از شرّ این دو طایفه حفظ کند، و بین ما و اینها بهاندازۀ یک چشم برهم زدن جمع نکند.]»
- سوره شمس (٩١) آیه ٩ و ١٠.
- اقتباس از سوره نحل (١٦) آیه ٢٦: ﴿فَأَتَى ٱللَهُ بُنۡيَٰنَهُم مِّنَ ٱلۡقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيۡهِمُ ٱلسَّقۡفُ مِن فَوۡقِهِمۡ﴾.
- ترجمه برگرفته از تفسیر آیه نور، ص ٢٠٧.
- سوره غافر (٤٠) آیه ٨٣.
- الحکمة المتعالیة، ج ١، ص ٦ ـ ١٢.
- ترجمۀ آیه از معاد شناسی، ج ١٠، ص ٣٠٤.

