
سیری در تاریخ پیامبر اکرم صلّی اللَه و علیه و آله و سلّم - ج۱
جلد اول از مجموعۀ وزین «سیری در تاریخ پیامبر اکرم» حاصل بیانات حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی پیرامون «تاریخ پیامبر اسلام با رویکردی تحلیلی، تربیتی، اعتقادی و عرفانی» میباشد که در زمان حیات والد معظّمشان حضرت علامه طهرانی قدّساللَهسرّهما ایراد گردیده است. در این مجلد، حضرت آیتاللَه طهرانی با ایراد بیاناتی شیوا و سلیس، پیرامون تاریخ پیامبر اکرم ـ صلّیاللَهعلیهوآله ـ به بررسی و تحلیل «ابعادِ مُلکی و ملکوتیِ تاریخ آنحضرت از دوران کودکی تا دوران رسالت و بعد از آن» با تکیه بر آیات و روایات مربوطه و مبانی عقلی و عرفانی، پرداختهاند که در نوع خود بینظیر است. این بیانات بههمراه مقدمۀ ایشان به زیور طبع آراسته و به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالبِ این مجلّد: • اهمیت تأمّل در تاریخ ادیان خصوصاً اسلام • تأثیر مطالعه سیرۀ پیامبر و اهلبیت در فهم دین • لزوم اقتدا به سیرۀ رسولاللَه • اسوهبودن تمام زندگی پیامبر از طفولیّت تا وفات • تحلیل اسرار ولادت پیامبر اکرم • ویژگیهای روحی پیامبر در کودکی و جوانی • علت عصمت آنحضرت از بدوِ تولّد • الگو بودن حضرت خدیجه علیهاالسلام برای جمیع انسانها • تأثیرات ملکوتی ازدواج پیامبر اکرم با حضرت خدیجه • احاطۀ علمی معصومین بهواسطۀ اتصال به مراتب اسماء و صفاتالهی • مضرّات وصول به حقیقت از راه معجزات ظاهری • کیفیت تأثیر تجلیّاتذاتی پیامبر اکرم بر جسم ایشان • قرآن حکایتکننده از تکوین، و منطبق با تمام مراتب نفس • اختلاف انبیاء بخاطر تفاوت در سعۀ صدر • اسرار اعلام وصایت امیرالمؤمنین در جریان انذار عشیره
سیری در تاریخ پیامبر اکرم صلّی اللَه و علیه و آله و سلّم - ج۱
161آنها میگفتند که این کتاب نوشتۀ خودت است و انشاء و انشاد خود توست.»
بزنطی نقل میکند:
وقتی از امام جواد علیه السّلام سؤال میشود که معنای اُمّی، که خداوند به پیغمبر اکرم خطاب میکند، چیست؟ امام جواد میفرمایند: «ما یقولُ النّاسُ؛ مردم در این زمینه چه میگویند؟ (یعنی اهلتسنّن و مردم راجع به اُمّی چه نظری دارند؟)»
راوی میگوید: خدمت حضرت عرض کردم که مردم میگویند: منظور از اُمّی این است که پیغمبر اکرم سوادی نداشت، نه کتابتی میکرد و نه نوشتهای میخواند!
حضرت فرمودند: «کَذَبوا، عَلَیهم لَعنةُ اللهِ؛ ”آنها دروغ میگویند، خداوند آنها را لعنت کند!“ چطور پیغمبر نمیخواند و نمینوشت؟! به خدا قسم، پیغمبر به هفتاد و دو زبان، یا هفتاد و سه زبان قرائت میکرد و مینوشت!»1
منظور حضرت این است که پیغمبر به تمام زبانها اطّلاع و آشنایی داشت. روایت دیگری از امام جواد علیه السّلام بههمین مضمون با طریق دیگری روایت شده است.2 و نیز از امام صادق علیه السّلام روایت است که حضرت فرمودند:
پیغمبر اکرم قبل از بعثت نمینوشت ولی میخواند و قرائت میکرد.3
اینکه بعضی از مستشرقین میگویند:
پیغمبر اکرم در سفرهایی که به شام داشت و در مسیر تجارت با محامل خدیجه، بهواسطۀ ملاقات و تردّد در دیر راهب، آن راهب نصرانی سواد را به پیامبر آموزش داد.4
- بصائر الدرجات، ص ٢٢٥.
- همان، ص ٢٢٦.
- علل الشرائع، ج ١، ص ١٢٦.
- پیامبر اُمّی، شهید مطهّری، ص ١٩ ـ ٢١؛ نبوة فی الفکر الاستشراقی، الخضر شایب، ص ٢٧ و ٢٨ و ٣٩.
