
نفحات انس
انسان کامل در فرهنگ شیعه
کتاب نفیس «نفحات انس» مجموعه پیادهشدۀ مصاحبات حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه با مؤسسۀ محترم شمسالشّموس، پیرامونِ «انسان کامل در فرهنگ تشیّع» بهنحو عامّ، و تبیینِ «مقام عرفانی عارف کامل حضرت حاج سیدهاشمحداد قدّساللَهسرّه» بهنحو خاص، میباشد که با لسانی سلیس و بیانی روان به تبیین آموزههای اصیل عرفانی پیرامونِ این موضوعِ پیچیده پرداخته، که به عنوان مقدمهای در شناخت انسان کامل، رهپویان طریق حق و مسیر هدایت را به تحقیق گسترده در این موضوع دعوت میفرماید. اهم مطالب مندرج در این اثر: • علّت تأکید اولیایالهی بر اتقان در خواندن دروس طلبگی • دیدگاه و بینش متعالی مرحوم حدّاد دربارۀ واقعۀ عاشورا • تجلّی توحید به نحو اَتمّ در سیدالشهداء علیهالسلام در روز عاشورا • کیفیت جمع میان وحدت و کثرت در روز عاشورا • تبیین حقیقت ولایت اهلبیت علیهمالسلام و اولیایالهی • کلام مرحوم حدّاد نازلکننده حق است نه منطبق بر واقع • تبیین حقیقت مقام «لاهو الا هو»، «مقام احدیّت» و «مقام واحدیّت» • حجیّت کلام اولیایالهی عیناً همانند حجیّت کلام معصومین • کیفیت اتحاد اولیایالهی با امام معصوم در حقیقت ولایت • تفاوت بین سعۀ وجودی امام زمان علیهالسلام و عارف کامل • تفاوت مراتب شهود در میان اولیایالهی • عدم تفاوت بین غیبت و ظهور امام، نزد عارف باللَه • منزلت و علوّ مقام حضرت زهرا سلاماللَهعلیها در بیان مرحوم حدّاد • عدم تنازل عارفکامل از مقام توحید • ابتهال و تجرد نفسانی علامه طهرانی هنگام شنیدن نام امام زمان علیهالسلام • نیاز به ادراک شهودی برای فهم کلام اولیایالهی • عدم امکان وصول به حقیقت معا
نفحات انس
80نحوۀ از وجود، یک نحوهای است که اصلاً انگار از آن عالم در این دنیا نیامده، و بدون اختیار الآن در اینجا هست و بدون اینکه خودش بخواهد الآن در همچنین وضعیّتی قرارگرفته است.
تبیین حقیقت مقام «لا هو إلّا هو»
مقام «لا هو إلّا هو» یعنی مقام بدون تعیّن و مقام بدون حدّ و مقام بدون قید؛ یعنی آن ذات و حقیقتی که از آنجا تنازل پیدا کرده و در اینجا پا گذاشته است، بدون اینکه سرسوزنی نسبتِ به آنچه که در دور و برش میگذرد و نسبت به تعلّقاتی که دارد، گرفتار این تعلّقات شده باشد.1 آنوقت در یک همچنین وضعیّتی دیگر در کلام و مطلبی که میگوید، فکر و تأمّل نمیکند.
کلام مرحوم حدّاد نازل کنندۀ حق است، نه منطبق بر واقع
یکی از دوستان همدانی مرحوم آقا که به رحمت خدا رفته، به ایشان گفته بود:
من مطلبی از مرحوم آقای انصاری به یاد دارم که در کسی ندیدهام و آن اینکه: ایشان هر مطلبی که میگفتند، بعداً مشخّص میشد که مطلب ایشان کاملاً صدق داشته و صحیح بوده و مطابق با واقعیّتهای خارجی بوده است.
مرحوم آقا تأمّلی کردند و فرمودند:
بله، بله؛ رضوان الله علیه، رضوان الله علیه! ایشان همینطور بودند. ولی آقای حدّاد، کلام ایشان نازل کنندۀ حق است، نه اینکه مطلب ایشان با واقع منطبق است.2
یعنی اصلاً زمین تا آسمان مسئله فرق میکند! یک نفر چیزی را میبیند و میگوید این مطلب انجام خواهد شد؛ مثلاً شما با این فرد رفاقت نکنید و برای شما مناسب نیست، یا شما این غذا را نخورید، یا شما این کار را نکنید! ولی ایشان اینطور نبود که چیزی را ببیند و بعد بگوید نکن! اصلاً چیزی نمیدید؛ بکن و نکن او، بکن و
- جهت اطّلاع بیشتر رجوع شود به الله شناسی، ج ١، ص ١١٨؛ مهر تابان، ص ٢٤٥ و ٢٦٥؛ اسرار ملکوت، ج ٢، ص ١٣٨.
- مطلع انوار، ج ٢، ص ١٦٧؛ اسرار ملکوت، ج ٢، ص ١٠٣.
