
نفحات انس
انسان کامل در فرهنگ شیعه
کتاب نفیس «نفحات انس» مجموعه پیادهشدۀ مصاحبات حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه با مؤسسۀ محترم شمسالشّموس، پیرامونِ «انسان کامل در فرهنگ تشیّع» بهنحو عامّ، و تبیینِ «مقام عرفانی عارف کامل حضرت حاج سیدهاشمحداد قدّساللَهسرّه» بهنحو خاص، میباشد که با لسانی سلیس و بیانی روان به تبیین آموزههای اصیل عرفانی پیرامونِ این موضوعِ پیچیده پرداخته، که به عنوان مقدمهای در شناخت انسان کامل، رهپویان طریق حق و مسیر هدایت را به تحقیق گسترده در این موضوع دعوت میفرماید. اهم مطالب مندرج در این اثر: • علّت تأکید اولیایالهی بر اتقان در خواندن دروس طلبگی • دیدگاه و بینش متعالی مرحوم حدّاد دربارۀ واقعۀ عاشورا • تجلّی توحید به نحو اَتمّ در سیدالشهداء علیهالسلام در روز عاشورا • کیفیت جمع میان وحدت و کثرت در روز عاشورا • تبیین حقیقت ولایت اهلبیت علیهمالسلام و اولیایالهی • کلام مرحوم حدّاد نازلکننده حق است نه منطبق بر واقع • تبیین حقیقت مقام «لاهو الا هو»، «مقام احدیّت» و «مقام واحدیّت» • حجیّت کلام اولیایالهی عیناً همانند حجیّت کلام معصومین • کیفیت اتحاد اولیایالهی با امام معصوم در حقیقت ولایت • تفاوت بین سعۀ وجودی امام زمان علیهالسلام و عارف کامل • تفاوت مراتب شهود در میان اولیایالهی • عدم تفاوت بین غیبت و ظهور امام، نزد عارف باللَه • منزلت و علوّ مقام حضرت زهرا سلاماللَهعلیها در بیان مرحوم حدّاد • عدم تنازل عارفکامل از مقام توحید • ابتهال و تجرد نفسانی علامه طهرانی هنگام شنیدن نام امام زمان علیهالسلام • نیاز به ادراک شهودی برای فهم کلام اولیایالهی • عدم امکان وصول به حقیقت معا
نفحات انس
160اگر میگفتی جبرائیل یا میکائیل کیست؟ از سیر تا پیاز جبرائیل و میکائیل را برایت بیان میکرد و میگفت این جبرائیل است! این میکائیل است!
مرحوم حدّاد: «چه چیزی را میخواهی از من مخفی کنی؟!»
روزی یکی از افراد آمده بود و میخواست مطلبی را از ایشان مخفی کند، ایشان به او گفت:
از من مخفی میکنی؟! اگر در آسمان چهارم باشی مطلب را میآورم پایین و میگذارم کف دستت! چه چیزی را میخواهی از من مخفی کنی؟ بگویم چه کار کردی؟ بگویم در فلانجا چه در ذهنت گذشت؟1
این اولیاء بنای بر آبروریزی نداشتند، بنای بر کتمان داشتند، ولی میگفتند: اینجا که میآیی مخفی نکن! مگر تو از خدا میتوانی مخفی کنی؟! من در اینجا نیستم، اوست که دارد حقایق را نازل میکند و اوست که دارد مطالب را میآورد، آنوقت تو میخواهی از خدا مخفی کنی، ﴿إِنَّ ٱللَهَ لَا يَخۡفَىٰ عَلَيۡهِ شَيۡءٞ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِ﴾.2
نعمت فیض وجود بر نفس جبرائیل و میکائیل از نفس پیامبر اکرم و امام معصوم
آقای حدّاد میفرمودند که:
مقام و موقعیّت انسان بالاتر از این است که بخواهد در مطالب جبرائیل و میکائیل و این امور بگذرد. بلند شو و برو جایی که جبرائیل بیاید پیش تو تعلّم کند، جایی که جبرائیل از انفاس وجود تو بهرهمند بشود.
فرشتگان هم بر حسب مراتب خودشان بهرهمند میشوند. اینطور نیست که فقط آنها در یک مرتبهای از کمال متوقّف شدند و یکمرتبه به فعلیّت رسیدهاند؛ گرچه در مرتبۀ طولی توقّف برای آنها در همان اشتداد وجودی حاصل شده است، ولی در مرتبۀ عرضی تا وقتی که حیات دارند و تا وقتی که خدا خدایی میکند، این نعمت فیض بر وجود خود آنها جاری است.
این فیض از کجا میآید؟ از نفس پیغمبر و امام علیه السّلام میآید. الآن امام
- همان، ص ١٤٠.
- سوره آل عمران (٣) آیه ٥.
