کتاب نفیس «سیره صالحان» نسخۀ منقّح سخنرانیهای حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در سال 1432 ه.ق میباشد، که به تبیین و اثبات «حجّیّتِ قول و فعل اولیایالهی، به جهت حکایت از متن واقع» همراه با ذکر برخی ادله عقلی و نقلی و شواهد پرداخته و و با زبانی ساده و روان، پرده از حقایق نشکفتۀ این امر خطیر بهقدر طاقت بشری، برداشته و تا اندازهای به شبهات مربوطه پاسخ میدهد. از آنجا که پس از ایراد سخنرانیها، سؤالات و اشکالاتی مطرح شد و مرحوم مؤلف پاسخهایی عمیق و ژرف مکتوباً ایراد فرمودند، محقّقان انتشارات مکتب وحی به دستور مؤلّف، پاسخهای مذکور را در ضمنِ متن کتاب، در جای مناسب آن، مندرج ساخته که بر غنای مطالب افزوده و مخاطب را با افقهای والایی از معرفت به ولایت آشنا مینماید. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • انطباق عمل با متن واقع، معیار اطاعت از شرع • حجیت ذاتی کلام انبیاء و اولیاء به جهت حکایت از متن واقع • اعمبودن معنای ولایت از امامت • ولایت ولیالهی نسبت به جاهل حجیت ندارد • تحقّق مقام «لا یَشْغُلُه شَأنٌ عَن شَأنٍ» در اولیایالهی تحت ولایت امامزمان علیهالسلام • سرّ حجیت فعل اولیاء در داستانِ حضرت موسیوخضر • تکامل نفسانی و فعلیت انسانی،دلیل حجیت عقلیه و شرعیه شریعت اولیایالهی • تفاوت ماهوی علم اولیاءالهی و دانش اهلظاهر • عدم جواز عرضۀ قول و فعل ولی خدا بر کتاب و سنت • عینیت گفتار و رفتار اولیایالهی با معصومین، ملاک حجیت کلام آنان • علوم اولیای الهی به افاضۀ ائمۀ معصومین و اشراف آنها به مصالح و مفاسد
سیره صالحان
71بِٱلنَّوَٰصِي وَٱلۡأَقۡدَامِ﴾1 آن است که: الآن سیمای آنان نشان میدهد که چه جرم و گناهی مرتکب شدهاند.
معنای اینکه دربارۀ منافقین میفرماید: ﴿وَلَتَعۡرِفَنَّهُمۡ فِي لَحۡنِ ٱلۡقَوۡلِ﴾2 آن است که: ای پیامبر، تو منافقین و دروغگویان و حقهبازان را همین که صحبت میکنند، در کیفیت گفتارشان میشناسی و آن چهرۀ نفاق و شیطانی آنان برای تو پیداست.
کیفیت برخورد مرحوم علاّمۀ طهرانی با برخی از دروغگویان
در بسیاری از اوقات اتفاق میافتاد که افرادی نزد مرحوم والد میآمدند و همین که میخواستند مطلبی را با نفاق و دورویی و حقهبازی مطرح کنند، ایشان پیشاپیش میفرمودند: «آقا درست حرف بزنید، درست حرف بزنید!»
از چهرۀ فرد دروغگو، همین که میخواهد حرف بزند، عوض کردن و برگرداندن مطلب پیداست؛ بهنحوی که اگر تصویری از او گرفته شود، حالت خاصّ چشمانش دروغ را نشان میدهد و با سرمه کشیدن و جراحی پلاستیک نیز از بین نمیرود! در مقابل، شخص راستگو چه چشمش را ببندد و چه باز کند، صداقتش مشخص است؛ زیرا هر عمل در همان لحظه اثر واضح خاصی از نقطهنظر ملکوت دارد که در حقیقت پاداش آن عمل خواهد بود.
کیفیت جمع مبنای «عینیّت جزا و عمل»، و «توصیۀ امام مجتبی علیه السّلام به انجام اعمال برای آخرت»
اما اینکه امام حسن مجتبی علیه السّلام میفرمایند: «برای آخرت خود کار کنید»3
- سوره الرّحمن (٥٥) آیه ٤١. ترجمه:
«مجرمان، از نشانه و سیمایشان شناخته میشوند؛ پس آنها را با موهای جلوی سر و پایشان میگیرند.» (محقق) - سوره محمّد (٤٧) آیه ٣٠. امامشناسی، ج ١٠، ص ٢٢٥:
«تو ای رسول ما، منافقین را از لحنِ گفتارشان میشناسی.» - معادشناسی، ج ٣، ص ٤٠:
«و اعمَل لِدُنیاکَ کَأنّکَ تَعیشُ أبَدًا و اعمَل لِآخِرَتِکَ کَأنّکَ تَمُوتُ غَدًا؛* برای دنیای خود چنان عمل کن که گویا تو الیالابد در دنیا بهطور جاودان زیست میکنی، و برای آخرتت چنان عمل کن که گویا تو فردا خواهی مُرد!»
* کفایة الأثر، ص ٢٢٧.
- سوره الرّحمن (٥٥) آیه ٤١. ترجمه:

