کتاب نفیس «سیره صالحان» نسخۀ منقّح سخنرانیهای حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در سال 1432 ه.ق میباشد، که به تبیین و اثبات «حجّیّتِ قول و فعل اولیایالهی، به جهت حکایت از متن واقع» همراه با ذکر برخی ادله عقلی و نقلی و شواهد پرداخته و و با زبانی ساده و روان، پرده از حقایق نشکفتۀ این امر خطیر بهقدر طاقت بشری، برداشته و تا اندازهای به شبهات مربوطه پاسخ میدهد. از آنجا که پس از ایراد سخنرانیها، سؤالات و اشکالاتی مطرح شد و مرحوم مؤلف پاسخهایی عمیق و ژرف مکتوباً ایراد فرمودند، محقّقان انتشارات مکتب وحی به دستور مؤلّف، پاسخهای مذکور را در ضمنِ متن کتاب، در جای مناسب آن، مندرج ساخته که بر غنای مطالب افزوده و مخاطب را با افقهای والایی از معرفت به ولایت آشنا مینماید. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • انطباق عمل با متن واقع، معیار اطاعت از شرع • حجیت ذاتی کلام انبیاء و اولیاء به جهت حکایت از متن واقع • اعمبودن معنای ولایت از امامت • ولایت ولیالهی نسبت به جاهل حجیت ندارد • تحقّق مقام «لا یَشْغُلُه شَأنٌ عَن شَأنٍ» در اولیایالهی تحت ولایت امامزمان علیهالسلام • سرّ حجیت فعل اولیاء در داستانِ حضرت موسیوخضر • تکامل نفسانی و فعلیت انسانی،دلیل حجیت عقلیه و شرعیه شریعت اولیایالهی • تفاوت ماهوی علم اولیاءالهی و دانش اهلظاهر • عدم جواز عرضۀ قول و فعل ولی خدا بر کتاب و سنت • عینیت گفتار و رفتار اولیایالهی با معصومین، ملاک حجیت کلام آنان • علوم اولیای الهی به افاضۀ ائمۀ معصومین و اشراف آنها به مصالح و مفاسد
مرتب سازی:
سیره صالحان
41دارد، و در آیات قرآن و احادیث مأثوره از معصومین علیهم السّلام الیماشاءالله بر این مطلب شواهدی موجود است.1
لزوم انقیاد در برابر اولیاء الهی در مثنوی معنوی
و بر این اساس میتوان وجوب اطاعت و لزوم انقیاد در برابر اوامر اولیاء الهی را توجیهی وجیه نمود؛ چنانکه حضرت مولانا جلالالدین بلخی ـ قدّس الله سرّه ـ این مطلب را، چنین افاده فرموده است:
او نکشتش از برای طبع شاه *** تا نیامد امر و الهام از اله آن پسر را کش خِضِر بُبرید حلقبب *** سرّ آن را در نیابد عامِ خلق آنکه از حق یابد او وحی و خطاببب *** هرچه فرماید بوَد عین صواب آن که جان بخشد اگر بکشد رواست *** نایب است و دست او دست خداست همچو اسماعیل پیشش سر بنه *** شاد و خندان پیش تیغش جان بده تا بماند جانْت خندان تا ابد *** همچو جان پاک احمد با احد عاشقان جام فرح آنگه کِشندب *** که بهدست خویش خوبانْشان کُشند2 قضیهای از حجیت فعل اولیاء در روح مجرّد
مرحوم والد حضرت علاّمه سید محمدحسین حسینی طهرانی ـ قُدّس سرُّه العزیز ـ دربارۀ حجّیت فعل ولیّ خدا قضیهای از استاد سلوک و مهذِّب نفوس، حضرت سید هاشم حدّاد ـ رضوان الله علیه ـ هنگام تشرّف به آستان مقدّس حضرت ثامنالحجج علی بن موسی الرضا علیهما السّلام نقل کردهاند. ایشان در کتاب روح مجرد، ص ١٩٦ چنین آوردهاند:
قاعدۀ حضرت آقا این بود که در هنگام تشرّف به حرم مطهر غسل میکردند؛ و در وقت ورود، همیشه درِ صحن را میبوسیدند و پس از آن درِ کفشداری و در رواق و در حرم را میبوسیدند؛ و پس از اذن دخول، عتبۀ مبارکه را
- الامالی (طوسی)، ص ٤٨٨؛ الکافی، ج ١، ص ٤٦؛ دعائم الاسلام، ج ١، ص ٩٨. رجوع شود به همین مجلد، ص ٢٩٦.
- مثنوی معنوی، دفتر اول.