Name: کتاب مهر فروزان - PDF - آیت الله سید محمد محسن طهرانی
Availability: InStock
Author: آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

مهر فروزان

91

روایاتی راجع به اوقات فضیلت صلوات خمسه (ت) ¹
روایاتی راجع به فضیلت تأخیر نماز عشاء از زوال حمرۀ مغربیه (ت)²
1. روایاتی راجع به اوقات فضیلت صلوات خمسه
  مسلم بن ابراهیم از محمّد بن عَمرو روایت می‌کند که می‌گوید: از جابر بن عبدالله انصاری کیفیّت نمازهای رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم را سؤال نمودیم، گفت:
  کانَ یُصلّی الظّهرَ بالهاجِرةِ، و العَصرَ وَ الشّمسُ حَیّةٌ، و المَغربَ إذا غَرُبَتْ الشّمسُ، و العِشاءَ إذا کَثُرَ النّاسُ عَجّلَ و إذا قَلّوا أخّرَ، وَ الصُبحَ بغَلَسٍ؛٦ «جابر می‌گوید: رسول خدا نماز ظهر را هنگام زوال خورشید بجای می‌آورد، و عصر را در وقت تلألؤ قبل از میل به تیرگی، و مغرب را وقت استتار قرص خورشید، و عشاء را پس از مغرب وقتی که جمعیّت در مسجد اجتماع کرده بودند بجای می‌آورد، و وقتی که افراد کم بودند به تأخیر می‌انداخت، و وقت نماز صبح رسول الله آخرین اوقات تاریکی شب، یعنی طلوع فجر صادق بوده است.»
  و امّا راجع به کراهت تأخیر نماز مغرب احنف بن قیس از عبّاس عموی رسول خدا روایت می‌کند:
  عن النّبیّ صلّی الله علیه (و آله) و سلّم قال: ”لا تَزالُ اُمّتی بِخَیرٍ ما لم یَنتَظِروا بالمَغرِبِ إشتِباکَ النّجومِ“؛٧ «رسول خدا فرمود: پیوسته امر امّت من بر خیر و صلاح خواهد بود تا وقتی که برای اداء نماز مغرب ستارگان را در آسمان مشاهده ننمایند.»
  و راجع به وقت نماز عشاء نعمان بن بشیر روایت می‌کند:
  و الله إنّی لأعلَمُ النّاسِ بِوقتِ هَذِه الصّلاةِ یَعنی صَلاةَ العِشاءِ. کانَ رسولُ الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم یُصَلّیها لِسُقُوطِ القَمَرِ لِثالِثهِ؛٨ «نعمان می‌گوید: قسم به خدا من از تمامی این مردم به وقت فضیلت نماز عشاء آگاه‌ترم! رسول خدا پیوسته نماز عشاء را پس از گذشت ثلث از شب بجای می‌آورد.»
2. روایاتی راجع به فضیلت تأخیر نماز عشاء از زوال حمرۀ مغربیه
  از بعضی روایات استفاده می‌شود حتّی تأخیر نماز عشاء از زوال حمرۀ مغربیّه نیز افضل است چنانچه در روایت ابو عامر اشعری از ابو موسی آمده است:
  قال: کُنتُ أنا و أصحابی الّذینَ قَدِموا معی فی السّفینَة نُزولًا فی بَقیعِ بَطحان و رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم بالمدینة فکان یَتَناوبُ رسولَ الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم عند صَلاةِ العِشاءِ کُلّ لَیلةٍ نَفَرٌ منهم.
  قال أبوموسی: فَوافَقنا رسولَ الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم أنا وَ أصحابی و له بَعضُ الشّغلِ فی أمرِه حتّی إعتَمَّ بالصّلاةِ حتّی ابهارَّ اللّیلُ،٩ ثمّ خَرَجَ رسولُ الله صلّی الله علیه (وآله) و سلّم فَصَلّی بِهم؛ فَلمّا قَضَی صَلاتَهُ قالَ لِمَن حَضرَه: ”علَی رِسْلِکُم١٠ اُعَلِّمُکُم و أبشِروا أنّ مِن نِعمَةِ اللهِ عَلیکُم إنّه لَیسَ مِن النّاسِ أحدٌ یُصَلّی هَذهِ السّاعَةِ غَیرُکُم“، أو قال: ”ما صَلّی هَذهِ السّاعَةِ أحدٌ غَیرُکُم.“
  قال ابو موسی: فَرَجَعنا فَرحین بما سَمِعنا مِن رسولِ الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم.١١
  از این روایت استفاده می‌شود نماز عشاء رسول خدا حتّی نزدیک به انتصاف لیل بوده است.
  و نیز روایات دیگری از جمله روایت «أبا برزه» دلالت بر تأخیر نماز عشاء رسول خدا دارد؛ أبا برزه گوید:
  کانَ رسولُ الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم لا یُبالی بَعضَ تأخیر صَلاةِ العشاءِ إلَی نصف اللّیلِ و کانَ لا یُحِبُّ النّومَ قبلَها وَ لا الحَدیثَ بعدَها. قال شُعَبَةُ: ثمَّ لَقیتُهُ مَرّةً اُخرَی فقال: أو ثُلثُ اللّیلِ.١٢
  این روایت دلالت دارد که معمولاً نماز رسول خدا پس از گذشت ثلث از شب انجام می‌پذیرفته است.
  و در جملۀ این موارد، ذکری از جمع بین نماز ظهر و عصر و یا مغرب و عشاء توسّط رسول خدا نشده است؛ بلی در بعضی از روایات آمده که وقتی مأمومین در مسجد زیاد بودند رسول خدا نماز عشاء را زودتر می‌خواندند، نه اینکه بین آن و نماز مغرب جمع نمایند.