مهر فروزان
نمائی اجمالی از شخصیت علمی و اخلاقی حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی
کتاب شریف «مهر فروزان» اثر ذی‌قیمتِ حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌الله‌سرّه می‌باشد که به معرّفی اجمالیِ شخصیت علمی و اخلاقیِ عارف بالله و بأمر‌الله حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌الله‌نفسه‌الزکیّة پرداخته و شمّه‌ای از اصول تربیتی و سیرۀ عملی آن عارف ربانی را برای جویندگان راه خدا و پیروان مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام به رشتۀ تحریر درآورده است. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • نقش بسزای علامه طباطبائی در ساختار معرفتی علامه طهرانی • عقل و شرع و شهود سه‌رکن اساسی مکتب عرفانی علامه طباطبایی • ارتباط وثیق علامه طهرانی با آیةالله سیدجمال‌الدین گلپایگانی • خوف از ابتلاء به مرجعیّت و التجاء به ائمه علیهم‌السلام • ارتباط با عارف بالله حضرت آیةالله حاج شیخ محمد‌جواد انصاری همدانی رضوان‌الله علیهما • توفیق اتصال به محضر آیت‌الحق و العرفان، حاج سیدهاشم حداد رضوان‌الله‌علیه • اساس فعالیت علامه در مسجد، تببین معارف بدون مصلحت‌اندیشی • تربیت طلّاب و دانشجویان علوم اسلامی، و شاگردان سلوکی • بعضی از مبانی علامه طهرانی در مسائل مختلف فقهی و اجتماعی • منع علامه از ورود افراد در مسائل ربویِ بانک‌ها • حرمت رجوع به حکّام ظالم در مرافعات • اهتمام به اداء نماز در پنج نوبت • مواظبت علامه طهرانی در استعمال عناوین و تعابیر واقعی • عدم تنازل از توحید در روش تربیتی مرحوم علامه • اهتمام علامه بر حفظ شاخصه‌های فرهنگی اسلام و تشیع • شخصیت سیاسی علامه طهرانی • ملموس‌بودنِ روح حیات و ارتباط با ضمیر خواننده در تألیفات علامه طهرانی • خدمت به خلق و ایجاد محبت و صفا از خصائص علامه طهرانی • عظمت روح و تعالی نفسِ قُدسیِ علامه طهرانی
مهر فروزان
53جالب توجّه اینکه، در آخرین سفر به عتبات عالیات در اواخر حکومت پهلوی و طلیعۀ انقلاب اسلامی ایران، به جهت مباحثه با حضرت آیة الله خویی در مسألۀ رؤیت هلال به کوفه می‌روند، و به انداز‌ه‌ای ایشان را مشغول به امور مقلّدین و جواب و سؤالات و رفع مسائل آنان می‌بینند که به هیچ‌وجه مجال بحث و گفتگو با ایشان را در این مقطع نمی‌بینند.
می‌فرمودند:
از خدمت ایشان بیرون آمدم و یکسره به مسجد کوفه رفته، در مقام امیرالمؤمنین علیه السّلام دو رکعت نماز خواندم و از خداوند تقاضا نمودم: چنانچه مشیّتت برای تصدّی مرجعیّت و فتوا و عهده‌داری زمام امور مردم به من تعلّق گرفته است، با قلم تقدیر و بشارت ﴿يَمۡحُواْ ٱللَهُ مَا يَشَآءُ وَيُثۡبِتُ وَعِندَهُۥٓ أُمُّ ٱلۡكِتَٰبِ﴾1 آن را تغییر ده! و مرگ مرا موجب راحتی و عدم قیام به این‌گونه امور قرار بده!
در این هنگام یک مرتبه احساس کردم چنان آرامشی سراسر وجودم را فرا گرفت و اطمینان خاطری عارض گشت که قابل توصیف نبود! سر به سجده نهادم و خدا را بر این موهبت عظما شکر گزاردم.
آری، مردان خدا این‌چنین‌اند: «أرادَتهُمُ الدُّنیا فَلَم یُریدوها، و أسَرَتهُم فَفَدَوا أنفُسَهُم مِنها.»2
دیدگاه‌های متفاوت اساتید حوزوی علاّمه در مسألۀ عرفان و شهود
و امّا اساتید حوزوی ایشان نسبت به مسألۀ عرفان و شهود و وصول بدان ذروۀ
- سوره الرّعد (١٣) آیه ٣٩. ترجمه از معاد شناسی، ج ٩، ص ٣٥٢:
«خداوند هر چیزی را که بخواهد از بین می‌برد، و هر چیزی را که بخواهد برقرار و ثابت می‌دارد؛ و امّ الکتاب در نزد اوست.» - نهج البلاغة (عبده)، ج ٢، ص ٠١٦، فرازی از خطبۀ متّقین. ترجمه از روح مجرد، ص ١٠٥:
«دنیا به سویشان روی آورد و آنها عالماً عامداً از دنیا اعراض نمودند؛ و دنیا اسیرشان کرد، ایشان خود را از اسارت آن به واسطۀ پرداخت فدیه آزاد نمودند.»
- سوره الرّعد (١٣) آیه ٣٩. ترجمه از معاد شناسی، ج ٩، ص ٣٥٢: