مهر فروزان
نمائی اجمالی از شخصیت علمی و اخلاقی حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی
کتاب شریف «مهر فروزان» اثر ذی‌قیمتِ حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌الله‌سرّه می‌باشد که به معرّفی اجمالیِ شخصیت علمی و اخلاقیِ عارف بالله و بأمر‌الله حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌الله‌نفسه‌الزکیّة پرداخته و شمّه‌ای از اصول تربیتی و سیرۀ عملی آن عارف ربانی را برای جویندگان راه خدا و پیروان مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام به رشتۀ تحریر درآورده است. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • نقش بسزای علامه طباطبائی در ساختار معرفتی علامه طهرانی • عقل و شرع و شهود سه‌رکن اساسی مکتب عرفانی علامه طباطبایی • ارتباط وثیق علامه طهرانی با آیةالله سیدجمال‌الدین گلپایگانی • خوف از ابتلاء به مرجعیّت و التجاء به ائمه علیهم‌السلام • ارتباط با عارف بالله حضرت آیةالله حاج شیخ محمد‌جواد انصاری همدانی رضوان‌الله علیهما • توفیق اتصال به محضر آیت‌الحق و العرفان، حاج سیدهاشم حداد رضوان‌الله‌علیه • اساس فعالیت علامه در مسجد، تببین معارف بدون مصلحت‌اندیشی • تربیت طلّاب و دانشجویان علوم اسلامی، و شاگردان سلوکی • بعضی از مبانی علامه طهرانی در مسائل مختلف فقهی و اجتماعی • منع علامه از ورود افراد در مسائل ربویِ بانک‌ها • حرمت رجوع به حکّام ظالم در مرافعات • اهتمام به اداء نماز در پنج نوبت • مواظبت علامه طهرانی در استعمال عناوین و تعابیر واقعی • عدم تنازل از توحید در روش تربیتی مرحوم علامه • اهتمام علامه بر حفظ شاخصه‌های فرهنگی اسلام و تشیع • شخصیت سیاسی علامه طهرانی • ملموس‌بودنِ روح حیات و ارتباط با ضمیر خواننده در تألیفات علامه طهرانی • خدمت به خلق و ایجاد محبت و صفا از خصائص علامه طهرانی • عظمت روح و تعالی نفسِ قُدسیِ علامه طهرانی
مهر فروزان
41استاد و شاگرد تا آخرین لحظات حیات پر برکتشان، پاسداری از جایگاه رفیع عقل و شرع و شهود را فریضه و نصب العین خود قرار داده، با تمام توان در تحکیم و تثبیت آن بکوشند؛ و بر خلاف اصل تعبّد و اطاعت عمیاء، که در سایر ملل و نحل از فِرَق مدّعیان عرفان و تصوّف است، و طرد و ردعِ اتّکاء به عقل و چه بسا به شرع از اصول مسلّمۀ آنان به حساب می‌آید، در مکتب این دو بزرگوار عمل به یقین و اتّکاء به عقل، محور حیاتی تربیت و رقاء سالک در وصول به مراتب کمال تلقّی می‌شد.
علاّمه طهرانی بارها از دیگر استاد عرفان خود، حضرت آیة الحقّ و العرفان حاج سیّد هاشم حدّاد ـ رضوان الله علیه ـ به اعقل افراد دنیا تعبیر می‌آوردند؛ و برای تعبّد کور‌کورانه از استاد بدون توجّه به جهت منطقی و عقلانی آن و ادراک صحیح مبانی استاد، که بسا موجب وقوع در مهالک و خطرات موبقه و غیر قابل جبران می‌گردد، پشیزی ارزش قائل نبودند.1
بارها این مطلب از مرحوم حدّاد ـ رضوان الله علیه ـ شنیده شد که می‌فرمودند:
راه سلوک راه عقل است، و سالکی در این راه موفّق‌تر است که عقل او قوی‌تر و قوای مدرکه‌اش را نصیبی افزون باشد.2
مسأله‌ای که در بسیاری از کریوه‌های سلوک و مواقف خطیر ـ خصوصاً با عدم دسترسی به استاد ـ بالأخصّ پس از فقدان استاد، عدم توجّه به آن می‌تواند سالک را از هستی ساقط و او را در کام ابالسه وارد و به جحیم جهل و اَهویه غاویه و مغویه بکشاند.
مصاحبت و مراوده و پیوند وثیق علاّمه طهرانی با استاد خود طیّ هفت سال اقامت در قم، حتّی در فصل تابستان و سایر اوقات تعطیلی طلاّب، و نهایت بهره‌مندی از چشمۀ جوشان این مرد بزرگ در جمیع معارف الَهیّه از: تفسیر، کلام، حکمت،
- رجوع شود به امام شناسی، ج ٤، ص ١٨٣.
- رجوع شود به رسالۀ لب اللباب، ص ١١١.