
مهر فروزان
نمائی اجمالی از شخصیت علمی و اخلاقی حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی
کتاب شریف «مهر فروزان» اثر ذیقیمتِ حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه میباشد که به معرّفی اجمالیِ شخصیت علمی و اخلاقیِ عارف بالله و بأمرالله حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللهنفسهالزکیّة پرداخته و شمّهای از اصول تربیتی و سیرۀ عملی آن عارف ربانی را برای جویندگان راه خدا و پیروان مکتب اهلبیت علیهمالسلام به رشتۀ تحریر درآورده است. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • نقش بسزای علامه طباطبائی در ساختار معرفتی علامه طهرانی • عقل و شرع و شهود سهرکن اساسی مکتب عرفانی علامه طباطبایی • ارتباط وثیق علامه طهرانی با آیةالله سیدجمالالدین گلپایگانی • خوف از ابتلاء به مرجعیّت و التجاء به ائمه علیهمالسلام • ارتباط با عارف بالله حضرت آیةالله حاج شیخ محمدجواد انصاری همدانی رضوانالله علیهما • توفیق اتصال به محضر آیتالحق و العرفان، حاج سیدهاشم حداد رضواناللهعلیه • اساس فعالیت علامه در مسجد، تببین معارف بدون مصلحتاندیشی • تربیت طلّاب و دانشجویان علوم اسلامی، و شاگردان سلوکی • بعضی از مبانی علامه طهرانی در مسائل مختلف فقهی و اجتماعی • منع علامه از ورود افراد در مسائل ربویِ بانکها • حرمت رجوع به حکّام ظالم در مرافعات • اهتمام به اداء نماز در پنج نوبت • مواظبت علامه طهرانی در استعمال عناوین و تعابیر واقعی • عدم تنازل از توحید در روش تربیتی مرحوم علامه • اهتمام علامه بر حفظ شاخصههای فرهنگی اسلام و تشیع • شخصیت سیاسی علامه طهرانی • ملموسبودنِ روح حیات و ارتباط با ضمیر خواننده در تألیفات علامه طهرانی • خدمت به خلق و ایجاد محبت و صفا از خصائص علامه طهرانی • عظمت روح و تعالی نفسِ قُدسیِ علامه طهرانی
مهر فروزان
20المَلَکوتِ زُوّارًا، و دَعاهُم أهلُ الجَبَروتِ عُمّارًا؟!»1
کنون که راقم تقدیر و مُبدئ مشیّت متقنۀ تدبیر به مقتضای حکمت بالغۀ
﴿قَالَ رَبُّنَا ٱلَّذِيٓ أَعۡطَىٰ كُلَّ شَيۡءٍ خَلۡقَهُۥ ثُمَّ هَدَىٰ﴾.2 عزم را بر کشف قناع از سیمای منوّر فرزانهای فرهیخته، عارفی کامل و سالکی واصل، حکیمی نامدار و فقیهی استوار، حضرت علاّمه آیة الله حاج سیّد محمّد حسین حسینی طهرانی ـ قدّس الله نفسَه و نوّر الله رمسه ـ نهاده است، احالۀ این مهمّ را بر خامۀ بیمایهای چنین نموده است. گرچه تألیفات ثمینۀ او گواهی صادق و برهانی قاطع بر مراتب توحید و مدارج یقین اوست که: «آفتاب آمد دلیل آفتاب»؛ لیکن سلیمان معرفت را از قبول هدیّۀ موری عار ناید و یوسف کنعان را از بضاعت مزجاة پیر زالی ملالی نرسد.3
- قسمتی از خطبۀ حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام که علاّمۀ مجلسی در بحارالأنوار، ج ٢٥، ص ٣٠ از اثبات الوصیّة مورّخ امین (مسعودی) ص ١٠٩ نقل مینماید. ترجمه از امام شناسی، ج ٥، ص ٦١:
«پاک و مقدّس هستی ای خداوند! کدام چشمی است که در برابر روشنی نور تو تاب بیاورد؟! و بتواند به نور درخشنده و نور بخش قدرت تو، بالا رود و دست یابد؟! و کدام فهمی است که بتواند پایینتر از اینها را بفهمد، و ادراک کند؟! مگر آن چشمانی که تو از روی آنها پوششها را برگرفتی، و پردهها و حجابهای کور و تاریک را از آنها زدودی و پاره کردی، و جانهای آنها را به سوی اطراف بالهای ارواح، منتشر و پراکنده نمودی؛ پس ایشان با تو در مقامات تو و ارکان عظمت تو وارد شده، و با تو آهسته سخن گویند، و در میان انوار روشنی بخش بهاء و درخشش تو فرو روند، و از این خاکدان و تربت با نظر ارتقاء به سوی مستوای مقام کبریائیّت تو نظر کنند؛ پس اهل ملکوت آنان را زائر شمارند، و اهل جبروت آنان را عامر و آباد کننده بخوانند.» - سوره طه (٢٠) ذیل آیه ٥٠. ترجمه از الله شناسی، ج ٣، ص ٨٦، تعلیقه ١:
«پروردگار ما کسی است که به هر موجودی، آن بهرهای از خلقت را که شایستگی آن را داشت، عطا کرد؛ و سپس آن را در راهی که باید برود، راهنمایی نمود.» - افق وحی، ص: ٥٣٤:
«روزی پس از ارتحال مرحوم والد ـ قدّس سره ـ به اتّفاق سایر اخوان در محضر آیة الله خامنهای ـ مدّ ظله ـ بودیم. ایشان در ضمن صحبت مطلبی را از مرحوم والد بیان کردند و فرمودند:
برای من به قطع اثبات شده است که پدر شما از عنایت الهی بر اشراف به نفوس برخوردار بوده است؛ زیرا در بعضی از اوقات که من با ایشان ملاقات داشتم، ایشان از
مسائلی صحبت به میان میآوردند که من آن مطالب را با احدی در میان نگذاشته بودم و فقط خودم از آنها خبر داشتم.
و پس از آن رو کردند به ما و فرمودند:
همانطور که والد شما کتابی در احوالات استاد عرفانی خود، حضرت حدّاد به رشته تحریر درآورد، بر شما لازم است که مانند آن کتاب (روح مجرّد) برای پدر خود تألیف نمایید و این وظیفۀ شما است.
و نیز فرمودند:
من وقتی این کتاب (روح مجرّد) به دستم رسید، همیشه آن را با خود داشتم حتّی در سفرها تا اینکه آن را تمام کردم.»
- قسمتی از خطبۀ حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام که علاّمۀ مجلسی در بحارالأنوار، ج ٢٥، ص ٣٠ از اثبات الوصیّة مورّخ امین (مسعودی) ص ١٠٩ نقل مینماید. ترجمه از امام شناسی، ج ٥، ص ٦١:
