
مهر فروزان
نمائی اجمالی از شخصیت علمی و اخلاقی حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی
کتاب شریف «مهر فروزان» اثر ذیقیمتِ حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللهسرّه میباشد که به معرّفی اجمالیِ شخصیت علمی و اخلاقیِ عارف بالله و بأمرالله حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللهنفسهالزکیّة پرداخته و شمّهای از اصول تربیتی و سیرۀ عملی آن عارف ربانی را برای جویندگان راه خدا و پیروان مکتب اهلبیت علیهمالسلام به رشتۀ تحریر درآورده است. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • نقش بسزای علامه طباطبائی در ساختار معرفتی علامه طهرانی • عقل و شرع و شهود سهرکن اساسی مکتب عرفانی علامه طباطبایی • ارتباط وثیق علامه طهرانی با آیةالله سیدجمالالدین گلپایگانی • خوف از ابتلاء به مرجعیّت و التجاء به ائمه علیهمالسلام • ارتباط با عارف بالله حضرت آیةالله حاج شیخ محمدجواد انصاری همدانی رضوانالله علیهما • توفیق اتصال به محضر آیتالحق و العرفان، حاج سیدهاشم حداد رضواناللهعلیه • اساس فعالیت علامه در مسجد، تببین معارف بدون مصلحتاندیشی • تربیت طلّاب و دانشجویان علوم اسلامی، و شاگردان سلوکی • بعضی از مبانی علامه طهرانی در مسائل مختلف فقهی و اجتماعی • منع علامه از ورود افراد در مسائل ربویِ بانکها • حرمت رجوع به حکّام ظالم در مرافعات • اهتمام به اداء نماز در پنج نوبت • مواظبت علامه طهرانی در استعمال عناوین و تعابیر واقعی • عدم تنازل از توحید در روش تربیتی مرحوم علامه • اهتمام علامه بر حفظ شاخصههای فرهنگی اسلام و تشیع • شخصیت سیاسی علامه طهرانی • ملموسبودنِ روح حیات و ارتباط با ضمیر خواننده در تألیفات علامه طهرانی • خدمت به خلق و ایجاد محبت و صفا از خصائص علامه طهرانی • عظمت روح و تعالی نفسِ قُدسیِ علامه طهرانی
مهر فروزان
107مستحسن نمیشمردند و میفرمودند:
عارف نباید از نزول مشیّت حقّ در همۀ مراتب ظهور با اختلاف مظاهر به امر دیگری بپردازد، و خود را در دسترس عوام النّاس قرار دهد و به میل و دلخواه مردم که با عقول ضعیفه و ناقصۀ خود، که چه بسا خلاف مشیّت و مصلحت حکیمانۀ حضرت حقّ است و حَدّ یَقِفی ندارد، حرکت کند؛ حال، خواه تقدیر خداوند بر شفای مریض یا بر فوت او تعلّق بگیرد، هر دو یکی است.1
علاّمه طهرانی نیز چون استاد گرانمایهاش، مسألۀ توحید را به هیچ بهایی با امر دیگر معاوضه ننمود؛ و از آنجا که حقیقت ولایت را به حمل شایع، عین واقعیّت توحید میدانست، و ظهور آن را به نحو اطلاق در شخص معصوم علیه السّلام ملاحظه مینمود،2 محوریّت تربیت سلوکی شاگردانش را بر معرفت و شناخت حقیقت و واقعیّت امام علیه السّلام و تحقّق به حقیقت ولایت آنان قرار داد؛ چون عارف عظیمالشأن، ابن فارض مصری که گوید:
علیکَ بِها صِرفًا و إن شِئتَ مَزجَها *** فَعَدلُکَ عَن ظَلمِ الحَبیبِ هُوَ الظُّلمُ3 «بر تو باد به ادراک حقیقت ذات یکتا و مبدأ وجود! و اگر خواهی آن را با مظهری از مظاهر تعیّن بیامیزی، پس زنهار که از آب دهان حبیب تنازل ننمایی و به غیر متمایل نگردی!»
مرحوم قاضی میفرمود:
مقصود از آب دهان حبیب در اینجا ائمّۀ معصومین علیهم السّلام هستند!4
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون مضرّات بروز کرامات ظاهری برای تربیت نفوس، رجوع شود به امام شناسی، ج ٤، ص ٩٣ و ١٨٣؛ حریم قدس، ص ٣٥ الی ٣٩؛ شرح منازل السائرین، ص ٣٤٧. (محقّق)
- رجوع شود به اسرار ملکوت، ج ٢، ص ١٨٧.
- دیوان ابن فارض، قافیه «میم».
- جهت اطّلاع بیشتر پیرامون این بیت رجوع شود به روح مجرد، ص ٣٤٤. (محقّق)
