مهر فروزان
نمائی اجمالی از شخصیت علمی و اخلاقی حضرت علامه آیة الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی
کتاب شریف «مهر فروزان» اثر ذی‌قیمتِ حضرت آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌الله‌سرّه می‌باشد که به معرّفی اجمالیِ شخصیت علمی و اخلاقیِ عارف بالله و بأمر‌الله حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌الله‌نفسه‌الزکیّة پرداخته و شمّه‌ای از اصول تربیتی و سیرۀ عملی آن عارف ربانی را برای جویندگان راه خدا و پیروان مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام به رشتۀ تحریر درآورده است. اهمّ مطالب مندرج در این اثر: • نقش بسزای علامه طباطبائی در ساختار معرفتی علامه طهرانی • عقل و شرع و شهود سه‌رکن اساسی مکتب عرفانی علامه طباطبایی • ارتباط وثیق علامه طهرانی با آیةالله سیدجمال‌الدین گلپایگانی • خوف از ابتلاء به مرجعیّت و التجاء به ائمه علیهم‌السلام • ارتباط با عارف بالله حضرت آیةالله حاج شیخ محمد‌جواد انصاری همدانی رضوان‌الله علیهما • توفیق اتصال به محضر آیت‌الحق و العرفان، حاج سیدهاشم حداد رضوان‌الله‌علیه • اساس فعالیت علامه در مسجد، تببین معارف بدون مصلحت‌اندیشی • تربیت طلّاب و دانشجویان علوم اسلامی، و شاگردان سلوکی • بعضی از مبانی علامه طهرانی در مسائل مختلف فقهی و اجتماعی • منع علامه از ورود افراد در مسائل ربویِ بانک‌ها • حرمت رجوع به حکّام ظالم در مرافعات • اهتمام به اداء نماز در پنج نوبت • مواظبت علامه طهرانی در استعمال عناوین و تعابیر واقعی • عدم تنازل از توحید در روش تربیتی مرحوم علامه • اهتمام علامه بر حفظ شاخصه‌های فرهنگی اسلام و تشیع • شخصیت سیاسی علامه طهرانی • ملموس‌بودنِ روح حیات و ارتباط با ضمیر خواننده در تألیفات علامه طهرانی • خدمت به خلق و ایجاد محبت و صفا از خصائص علامه طهرانی • عظمت روح و تعالی نفسِ قُدسیِ علامه طهرانی
مهر فروزان
105علمی و عملی و فوق‌العاده متین، در وجود مبارک آن بزرگوار بود.1
تجربۀ اوّل: توغّل در علوم حکمی و فلسفی و عرفان نظری و وصول به رمز حیات و مبدأ وجود از طریق برهان؛ و لحاظ این مسأله به عنوان یک اصل مسلّم و خدشه‌ناپذیر در نظام تربیتی و تکامل نفوس؛ همچنین تضلّع و مهارت ایشان بر منابع وحی و کلمات عُلیای حضرات معصومین صلوات الله علیهم أجمعین است که به تأیید جنبۀ اُولیٰ و تکمیل آن می‌پردازد؛ و در این راستا از یک طرف، استعداد ذاتی آن بزرگوار در تلقّی مبانی رکین و اصول متقنه و تهیُّؤ خارق عادت ایشان؛ چنانچه بارها مرحوم علاّمه طباطبایی به ایشان می‌فرمود:
آقا سیّد محمّد حسین! من نمی‌توانم پاسخ سؤالات شما را سر درس بدهم.
و از طرف دیگر، فاعلیّت تامّۀ استاد الکلّ فی الکلّ، علاّمۀ دهر، حضرت علاّمه طباطبایی ـ رضوان الله علیهما ـ در دروس حکمت و تفسیر و فقه الحدیث و کذلک سایر اساتید بزرگوار آن جناب، نقش اساسی را در تحقّق تجربۀ اُولی ایفاء کردند.
و امّا تجربۀ دوّم: عبارت از سلوک عملی با آخرین استاد خود و کامل‌ترین و راقی‌ترین آنان، یعنی حضرت حدّاد ـ قدّس الله نفسَه الزّکیّه ـ بود.2
مرحوم حدّاد چنان متوغّل در توحید بود که ابداً به غیر او تنازل نمی‌نمود. در قلبش جز حقیقت احدیّت، و بر زبانش جز یاد و ذکر و ورد او، چیز دیگری نبود.3 حتّی اقرب از سلسلۀ علل و اسباب، یعنی عوالم ربوبی و عالم ارواح و حجب قریبه و عالم ملائکۀ مقرّب، در مجلس ذکر و کلام او راهی نداشتند؛ و اگر گاهی شخصی سخنی از مراتب علیای عوالم ربوبی و عروج ملائکۀ مقرّب، چون جبرائیل امین و
- رجوع شود به روح مجرّد، ص ٥٤٤: «حضرت آقا [سیّد هاشم حدّاد] فرموده بودند:
”سیّد محمّد حسین، ابداً ابداً! او مانند کوه است، کجا متزلزل می‌شود؟“» - رجوع شود به همان مصدر، ص ٥٧ و ١٣٦ و ٢٠٧.
- رجوع شود به اسرار ملکوت، ج ٢، ص ١٧٤ الی ١٨٠.
- رجوع شود به روح مجرّد، ص ٥٤٤: «حضرت آقا [سیّد هاشم حدّاد] فرموده بودند: