
افق وحی
نقد نظريه دکتر عبدالكريم سروش درباره وحى
کتاب «افق وحی» اثر بینظیر حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که به انگیزۀ «نقد نظریۀ دکتر عبدالکریم سروش پیرامون وحی» تدوین شده است. نویسنده با دلایلی محکم و ادلهای متقن به رد و نقد این نظریه پرداخته و حقیقت وحی را که متنزّل از عالم ربوبی است، مبرّا از هر گونه نقص و اشکال و اعوجاج و انحراف، معرّفی میفرماید. از آنجا که پاسخ برخی بزرگان به این نظریه، خالی از نقاط شبههانگیز نبود و باعث تثبیت نظریات انحرافیِ صاحب مقاله شده است، مؤلف محترم تأمّلاتی در اینگونه پاسخها نیز نموده و موارد خبط و خطا را با ادلۀ متقن بیان فرمودهاند. اهم مطالب مندرج در کتاب: • ضوابط طرح شبهه و اشکال در باورهای دینی • تبیین حقیقت توحید و تفاوت مراتب اسماء کلیۀ پروردگار • تبیین و اثبات توحید افعالی و ذکر شواهدی از آیات و روایات و کلمات بزرگان درباره این موضوع • اتحاد ارادۀ نبیخدا و ولیّ کاملالهی با ارادۀ خدا • علم حضوری اولیایالهی به وقایع گذشته و حال و آینده • حقیقت وحی و الهام • نقد شبهات مختلفِ صاحبشبهه مشتمل بر: • نقدِ «مقایسه شعر شعراء با وحی پیامبران»؛ • نقدِ «مدعای تأثیر محیط، فرهنگ زمانه و شخصیت پیامبر در کیفیت تلقّی و بیان وحی»؛ • نقدِ «شبهۀ خطاپذیری قرآن»؛ • نقدِ «شبهه فهمِ مراد جدی قرآن بهوسیلۀ علوم تجربی»؛ • نقدِ «شبهۀ یکنواخت نبودن بلاغت قرآن»؛ • نقدِ «شبهۀ عدم علم پیامبر بر تاریخ گذشتگان و دانش زمان خویش و علوم امروزی»؛ • نقدِ «شبهه جواز ورودِ دروغ مصلحتآمیز در قرآن» و دیگر شبهات مطروحه در مقاله.
افق وحی
97پس تو سرهنگی مکن با عاجزان *** زآنکه نبود طبع و خوی عاجز، آن چون تو جبر او نمیبینی مگو *** ور همیبینی نشان دید کو؟ در هر آن کاری که میل استت بدان *** قدرتِ خود را همیبینی عیان در هر آن کاری که میلت نیست و خواست *** اندر آن جبری شدی کین از خداست! انبیا در کار دنیا جبریاند *** کافران در کار عقبیٰ جبریاند انبیا را کار عقبیٰ اختیار *** جاهلان را کار دنیا اختیار زآنکه هر مرغی به سوی جنس خویش *** میپرد او در پس و جان پیش پیش کافران چون جنس سجّین آمدند *** سجن دنیا را خوش آیین آمدند انبیا چون جنس عِلّیین بُدند *** سوی علّیین جان و دل شدند این سخن پایان ندارد لیک ما *** باز گوییم آن تمامی قصه را1 بهشت و دوزخ زاییدۀ اعمال انسان در دنیا
و لهذا خدای متعال پاداش و جزای هر دو گروه صالح و طالح را معلول افعال و کردار خود آنان میداند و بهشت و دوزخ را نتیجه و زاییدۀ نفس أعمال انسان در
- مثنوی معنوی، دفتر اوّل.
