افق وحی

 و بر این اساس، از آنجا که عمر رسول خدا برای تبیین و تفسیر همۀ احکام کفایت نمی‌نموده است، توضیح و بسط احکام نازله از ناحیۀ پروردگار بر قلب آن حضرت، به عهدۀ خلفای او و اهل‌بیت گرامش، ائمّه معصومین علیهم السّلام سپرده شد، و نفس قدسی حضرات معصومین به‌واسطۀ وحدت نوریّه با نفس ملکوتی رسول اکرم، همان مُدرکات کلّیه و احاطۀ علمی و عینی نسبت به تکالیف شرعیّه را در نفس خود واجد می‌باشند؛ و بدین لحاظ، درست عین رسول خدا زبان به تقریر و توضیح احکام و تکالیف می‌گشایند و پرده از رخسار حلال و حرام برمی‌دارند.

 پس نکتۀ بسیار ظریف در اینجا واضح و آشکار می‌گردد که: آنچه بر قلب رسول خدا افاضه شده است بعینه بدون ذرّه‌ای کم یا زیاد، بر قلب تمامی معصومین علیهم السّلام پس از او افاضه شده است؛ و بدین جهت است که فقط امام علیه السّلام می‌تواند مبیّن احکام و مفسّر تکلیف باشد، و هیچ فرد دیگری غیر از او شایستۀ تعهّد به چنین مسئولیّتی نخواهد بود.

فرق بین پیامبر وامام علیه السّلام در اطّلاع از احکام تکلیفیّه

 و امّا فرق بین پیامبر و امام علیه السّلام در این است که جمیع تکالیف، در زمان رسول خدا بر قلب آن حضرت افاضه و نزول یافت، و پس از رحلت آن حضرت هیچ تکلیفی اضافه بر آنچه در زمان رسول خاتم فرو فرستاده شده بود، بر قلب هیچ‌یک از حضرات معصومین نزول پیدا نکرده است؛ و این همان معنای ختم وحی پس از رحلت رسول اکرم است که به‌واسطۀ انقطاع آن توسّط جبرائیل، دیگر حکمی باقی نمانده بود تا بر قلب امیرالمؤمنین و سایر اولادش افاضه و اشراق گردد.¹

 در اینجا باز به‌واسطۀ اهمّیت مسئله، تکرار می‌کنم:

 کیفیّت اطّلاع رسول خدا از احکام تکلیفیّه، بعینه مانند کیفیّت اطّلاع ائمّۀ معصومین علیهم السّلام است، و بدون هیچ ذرّه‌ای تفاوت، عین همان انکشاف و بسط