
افق وحی
نقد نظريه دکتر عبدالكريم سروش درباره وحى
کتاب «افق وحی» اثر بینظیر حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که به انگیزۀ «نقد نظریۀ دکتر عبدالکریم سروش پیرامون وحی» تدوین شده است. نویسنده با دلایلی محکم و ادلهای متقن به رد و نقد این نظریه پرداخته و حقیقت وحی را که متنزّل از عالم ربوبی است، مبرّا از هر گونه نقص و اشکال و اعوجاج و انحراف، معرّفی میفرماید. از آنجا که پاسخ برخی بزرگان به این نظریه، خالی از نقاط شبههانگیز نبود و باعث تثبیت نظریات انحرافیِ صاحب مقاله شده است، مؤلف محترم تأمّلاتی در اینگونه پاسخها نیز نموده و موارد خبط و خطا را با ادلۀ متقن بیان فرمودهاند. اهم مطالب مندرج در کتاب: • ضوابط طرح شبهه و اشکال در باورهای دینی • تبیین حقیقت توحید و تفاوت مراتب اسماء کلیۀ پروردگار • تبیین و اثبات توحید افعالی و ذکر شواهدی از آیات و روایات و کلمات بزرگان درباره این موضوع • اتحاد ارادۀ نبیخدا و ولیّ کاملالهی با ارادۀ خدا • علم حضوری اولیایالهی به وقایع گذشته و حال و آینده • حقیقت وحی و الهام • نقد شبهات مختلفِ صاحبشبهه مشتمل بر: • نقدِ «مقایسه شعر شعراء با وحی پیامبران»؛ • نقدِ «مدعای تأثیر محیط، فرهنگ زمانه و شخصیت پیامبر در کیفیت تلقّی و بیان وحی»؛ • نقدِ «شبهۀ خطاپذیری قرآن»؛ • نقدِ «شبهه فهمِ مراد جدی قرآن بهوسیلۀ علوم تجربی»؛ • نقدِ «شبهۀ یکنواخت نبودن بلاغت قرآن»؛ • نقدِ «شبهۀ عدم علم پیامبر بر تاریخ گذشتگان و دانش زمان خویش و علوم امروزی»؛ • نقدِ «شبهه جواز ورودِ دروغ مصلحتآمیز در قرآن» و دیگر شبهات مطروحه در مقاله.
افق وحی
308در واقعۀ غدیر خم که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم از جانب ربّ ودود، مأمور و مکلّف به نصب امیرالمؤمنین علیه السّلام به مقام و جایگاه خلافت و امامت گردید و آن واقعۀ منحصر به فرد در تاریخ اتّفاق افتاد، پس از نصب خلافت و إعلان و إعلام رسول خدا خلافت امیرالمؤمنین علی بن أبیطالب علیهما السّلام را به خلافت و جانشینی بلافصل او پس از رحلت حضرتش، یکی از شعراءِ معروف و نامدار وقت به نام حسّان بن ثابت انصاری، آمد خدمت رسول خدا و از آن حضرت اجازه گرفت تا اشعاری که بالبداهه در همان وقت به مناسبت این واقعۀ عظمیٰ و تاریخساز روزگار سروده است، برای حاضرین انشاء کند و بخواند. پیامبر اکرم به او إذن دادند و او به جایگاه رسول خدا رفت و با صدای بلند، اشعار غدیریّۀ خود را برای مردم خواند. پس از اتمام قرائت، رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بسیار او را مورد محبّت و لطف خود قرار دادند و فرمودند:
روحالقدس تو را در این انشاء یاری نموده است، و تا مادامی که با اهلبیت باشی مورد تأیید روحالقدس خواهی بود.1
نکتۀ قابل توجّه و تأسّفبار اینکه: همین حسّان پس از رحلت رسول خدا و انتقال خلافت از صاحب اصلی آن، علیّ بن أبیطالب، به افراد غیر حائز شرایط امامت، از ارتباط با صاحب ولایت روی گردانید و به صفّ ارباب دنیا پیوست، و در همان حال نیز اشعاری میسرود!2 حال باید دید که این حسّان در چنینحالتی نیز مورد تأیید روحالقدس باقی بوده است؟! و آیا کلام و بشارت رسول خدا در این مرتبه هم شامل او بوده است؟! ابداً و حاشا و کَلّا! در این موقعیّت، به یقین و قطع باید گفت که: جای روحالقدس را شیطان لعین و ابلیس خبیث گرفته بود، و او از وحی و ارشاد و ضلالت گروه شیاطین بهرهمند بوده است که در حقّ خلفای جور و حکّام ظلم به
- الغدیر، ج ١، ص ٤٢ و ٤٦ و ٦٤؛ أعیان الشّیعة، ج ٤، ص ٦٢٢.
- أعیان الشّیعة، ج ٤، ص ٦٢١.
