افق وحی
نقد نظريه دکتر عبدالكريم سروش درباره وحى
کتاب «افق وحی» اثر بی‌نظیر حضرت آیة‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه می‌باشد که به انگیزۀ «نقد نظریۀ دکتر عبدالکریم سروش پیرامون وحی» تدوین شده است. نویسنده با دلایلی محکم و ادله‌ای متقن به رد و نقد این نظریه پرداخته و حقیقت وحی را که متنزّل از عالم ربوبی است، مبرّا از هر گونه نقص و اشکال و اعوجاج و انحراف، معرّفی می‌فرماید. از آنجا که پاسخ برخی بزرگان به این نظریه، خالی از نقاط شبهه‌انگیز نبود و باعث تثبیت نظریات انحرافیِ صاحب مقاله شده است، مؤلف محترم تأمّلاتی در اینگونه پاسخ‌ها نیز نموده و موارد خبط و خطا را با ادلۀ متقن بیان فرموده‌اند. اهم مطالب مندرج در کتاب: • ضوابط طرح شبهه و اشکال در باورهای دینی • تبیین حقیقت توحید و تفاوت مراتب اسماء کلیۀ پروردگار • تبیین و اثبات توحید افعالی و ذکر شواهدی از آیات و روایات و کلمات بزرگان درباره این موضوع • اتحاد ارادۀ نبی‌خدا و ولیّ کامل‌الهی با ارادۀ خدا • علم حضوری اولیای‌الهی به وقایع گذشته و حال و آینده • حقیقت وحی و الهام • نقد شبهات مختلفِ صاحب‌شبهه مشتمل بر: • نقدِ «مقایسه شعر شعراء با وحی پیامبران»؛ • نقدِ «مدعای تأثیر محیط، فرهنگ زمانه و شخصیت پیامبر در کیفیت تلقّی و بیان وحی»؛ • نقدِ «شبهۀ خطاپذیری قرآن»؛ • نقدِ «شبهه فهمِ مراد جدی قرآن به‌وسیلۀ علوم تجربی»؛ • نقدِ «شبهۀ یکنواخت نبودن بلاغت قرآن»؛ • نقدِ «شبهۀ عدم علم پیامبر بر تاریخ گذشتگان و دانش زمان خویش و علوم امروزی»؛ • نقدِ «شبهه جواز ورودِ دروغ مصلحت‌آمیز در قرآن» و دیگر شبهات مطروحه در مقاله.
افق وحی
301تأییدات الهی و الهامات ملائکه بر شعرای والا مقام
و اگر منظور این است که شعرایی که معانی والا و مفاهیم عالی و راقی را به‌صورت نظم، به عرصۀ ظهور و بیان درمی‌آورند، اینان مؤیّد من عندالله و مُلهَم از جانب ملائکه و ارواح ملکوتی می‌باشند؛ چنانچه جناب عارف واصل، خواجه حافظ شیرازی ـ قدّس الله سرّه ـ می‌فرماید:
نمونه‌هایی از اشعار عرش‌بنیان خواجه حافظ شیرازی علیه الرّحمة
بلبل از فیض گل آموخت سخن ور نه نبود *** این همه قول و غزل، تعبیه در منقارش1 و یا در جایی دگر فرماید:
ساقی به نور باده بر افروز جام ما *** مطرب بگو که کار جهان شد به کام ما ما در پیاله عکس رخ یار دیده‌ایم *** ای بی‌خبر ز لذّت شرب مدام ما هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق *** ثبت است بر جریدۀ عالم، دوام ما2 و یا در غزلی دیگر به بیانی دگر می‌فرماید:
چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست *** سخن شناس نئی جان من خطا اینجاست در اندرون منِ خسته‌دل ندانم کیست *** که من خموشم و او در فغان و در غوغاست ندای عشق تو دیشب در اندرون دادند *** فضای سینۀ حافظ هنوز پر ز صداست3 - دیوان حافظ، غزل ٢٩٣.
- همان، غزل ٤.
- همان، غزل ١٩.