
افق وحی
نقد نظريه دکتر عبدالكريم سروش درباره وحى
کتاب «افق وحی» اثر بینظیر حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که به انگیزۀ «نقد نظریۀ دکتر عبدالکریم سروش پیرامون وحی» تدوین شده است. نویسنده با دلایلی محکم و ادلهای متقن به رد و نقد این نظریه پرداخته و حقیقت وحی را که متنزّل از عالم ربوبی است، مبرّا از هر گونه نقص و اشکال و اعوجاج و انحراف، معرّفی میفرماید. از آنجا که پاسخ برخی بزرگان به این نظریه، خالی از نقاط شبههانگیز نبود و باعث تثبیت نظریات انحرافیِ صاحب مقاله شده است، مؤلف محترم تأمّلاتی در اینگونه پاسخها نیز نموده و موارد خبط و خطا را با ادلۀ متقن بیان فرمودهاند. اهم مطالب مندرج در کتاب: • ضوابط طرح شبهه و اشکال در باورهای دینی • تبیین حقیقت توحید و تفاوت مراتب اسماء کلیۀ پروردگار • تبیین و اثبات توحید افعالی و ذکر شواهدی از آیات و روایات و کلمات بزرگان درباره این موضوع • اتحاد ارادۀ نبیخدا و ولیّ کاملالهی با ارادۀ خدا • علم حضوری اولیایالهی به وقایع گذشته و حال و آینده • حقیقت وحی و الهام • نقد شبهات مختلفِ صاحبشبهه مشتمل بر: • نقدِ «مقایسه شعر شعراء با وحی پیامبران»؛ • نقدِ «مدعای تأثیر محیط، فرهنگ زمانه و شخصیت پیامبر در کیفیت تلقّی و بیان وحی»؛ • نقدِ «شبهۀ خطاپذیری قرآن»؛ • نقدِ «شبهه فهمِ مراد جدی قرآن بهوسیلۀ علوم تجربی»؛ • نقدِ «شبهۀ یکنواخت نبودن بلاغت قرآن»؛ • نقدِ «شبهۀ عدم علم پیامبر بر تاریخ گذشتگان و دانش زمان خویش و علوم امروزی»؛ • نقدِ «شبهه جواز ورودِ دروغ مصلحتآمیز در قرآن» و دیگر شبهات مطروحه در مقاله.
افق وحی
289مثابۀ آن است که در دانشکدۀ پزشکی و معماری، سخن از برهان صدّیقین و دفع شبهۀ ابنکمونه و بساطت و صرافت اطلاقی ذات واجبالوجوب به میان آید و بر اساس آموزههای فیزیولوژی و قوانین مهندسی، به دفاع از براهین مذکوره پرداخته شود! که اگر چنین شود عملی است ابلهانه و عبث و احمقانه و سخیف!
عدم تأثیر پیشرفت تکنولوژی و مدرنیزۀ عرصۀ مادی در حقیقت معنوی و متافیزیکی وحی
مقولۀ وحی، چه به نزول ملائکۀ پروردگار بر قلب پیامبر الهی و افاضۀ معانی و صور از ملأ أعلیٰ بر نفس مطهّر رسول الهی تفسیر شود، و چه به ارتقاءِ روحی و عروج روحانی و ملکوتی و تجرّدی پیامبر الهی به عوالم قدس و مراتب ربوبی، هر دو از سنخ مادّه و لوازم آن و عالم دنیا و آثار آن جدا است، و ابداً ارتباطی به پژوهشها و تحقیقات مادّی و فیزیکی و عنصری عالم طبع ندارد و نخواهد داشت.
جای سخن اینجا است که چگونه فردی به خود اجازه میدهد که ثمرات و نتایج پیشرفت علم امروز را، که حاصلی جز فروپاشیدن ارزشهای اخلاقی و انحطاط فرهنگی و تهیگشتن از مواهب فطری و ودایع الهی نداشته است، با والاترین مرتبه از مراتب کمال بشری و فعلیّت مراحل تجرّدی نفس، به مضمار سنجش و میزان درآورد و بخواهد از اسرار این حقیقت والا پرده بردارد؟!
راز زدایی از پدیدۀ وحی و بازگشایی نقاب از چهرۀ ملکوتی این جوهرۀ ناموس خلقت، نیاز به ضمیری منوّر به نور ایمان و سرّی متّصل به حضرت قدس ربوبی و قلبی متیَّم به حبّ إله و شیفتۀ حریم محبوب دارد؛ گرچه مطالب واردۀ از اهلبیت وحی و لواداران علوم ربوبی، برای دنیاگزیدگان و سکّان و قاطنین عالم طبع، تا حدودی رفع ابهام و کشف اجمال مینماید و اذهان مردم عادی را به آن سوی عرصۀ دنیا و اسرار نهفتۀ در آن، سوق میدهد.
ارمغان تکنولوژی برای تکامل روحی و ارتقای تمدّن بشری
دنیای امروز با هزار تأسّف و ویلاه، بهجای بهرهوری صحیح و استفادۀ حسن از پیشرفت علم و صنعت، آن را در خدمت امیال و هواها و تخیّلات شیطانی و اندیشههای حیوانی خویش درآورده است؛ و از نبوغ و تلألؤ اندوختۀ خدادادی، در جهت محو و نابودی ارزشها گام نهاده است.
