افق وحی

دستور پروردگار مبنی بر محور قرار دادن آخرت و حیات اُخروی در جمیع کارها و فعّالیت‌ها، و توجّه به توحید داشتن در همۀ امور و علل و اسباب دنیوی، و نیکی و احسان به والدین و اطاعت از خواست‌ها و توقّعات آنان درصورتی‌که منافاتی با اوامر و نواهی الهی نداشته باشد، و اداءِ حقوق مالی به ذوی‌القربی و فقرا و مساکین در حدّ معقول و بدون رسیدن به مرز اسراف و زیاده‌روی، و نیز جلوگیری از حیف و میل کردن اموال و نعمت‌های الهی، و نهی از بخل و گشاده‌دستی و در پیش‌گرفتن روش و راه معتدل و میانه، و نیز اعلام خطر از کشتن اولاد به خاطر تنگ‌دستی و بهانه‌های واهی که شامل سقط جنین نیز می‌شود، و دوری جستن از زنا و کشتن نفس محترم بدون قصاص و مجازات، و دوری گزیدن از تصرّف مال یتیم، و وفای به عهد و پیمان، و در پیش‌گرفتن رعایت حق و عدالت در معاملات و تجارت و همین‌طور عدم متابعت از ظنّ و تخمین و حدس، و لزوم پیروی از علم و یقین، و لزوم معاشرت متواضعانه در میان مردم و دوری گزیدن از استکبار و ترفّع و بلندمنشی، مورد توجّه و تأمّل قرار گرفته است و خداوند متعال از نزول وحی به پیامبر اکرم نسبت به این موارد، تعبیر به حکمت فرموده است و رعایت این امور را از جمله مبانی و قضایای حِکَمی قرار داده است که تأمّل و تدبّر در این موارد، انسان را به لزوم رعایت و لحاظ حُسن ادب و معاشرت و قوام اجتماع و محیط خانواده و تحسین حیات دنیوی و احیای حیات اُخروی وامی‌دارد.

 پس در این‌صورت، «وحی» همان قضایا و آموزه‌های حِکَمی و اصول اخلاقی خواهد بود که بر نفس انسان و عقل او می‌نشیند و موجب روشنایی و نورانیّت مسیر زندگی در همۀ ابعاد و جوانب آن خواهد شد. البتّه در بعضی از اوقات نیز این مفاهیم و معانی و حقایق، توسّط ملائکۀ وحی بر قلب پیامبر خدا افاضه می‌شود و ظهور و بروز بیشتری پیدا می‌کند.

حقیقت وحی یعنی نزول و افاضۀ حقیقت و واقعیّت غیر قابل تردید و خطا

 از مجموع مطالب گذشته، استفاده شد که حقیقت وحی عبارت است از: نزول و افاضۀ یک مسئله و واقعیّت حق و غیر قابل تردید و خطا؛ چه آن حقیقت، یک