
افق وحی
نقد نظريه دکتر عبدالكريم سروش درباره وحى
کتاب «افق وحی» اثر بینظیر حضرت آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه میباشد که به انگیزۀ «نقد نظریۀ دکتر عبدالکریم سروش پیرامون وحی» تدوین شده است. نویسنده با دلایلی محکم و ادلهای متقن به رد و نقد این نظریه پرداخته و حقیقت وحی را که متنزّل از عالم ربوبی است، مبرّا از هر گونه نقص و اشکال و اعوجاج و انحراف، معرّفی میفرماید. از آنجا که پاسخ برخی بزرگان به این نظریه، خالی از نقاط شبههانگیز نبود و باعث تثبیت نظریات انحرافیِ صاحب مقاله شده است، مؤلف محترم تأمّلاتی در اینگونه پاسخها نیز نموده و موارد خبط و خطا را با ادلۀ متقن بیان فرمودهاند. اهم مطالب مندرج در کتاب: • ضوابط طرح شبهه و اشکال در باورهای دینی • تبیین حقیقت توحید و تفاوت مراتب اسماء کلیۀ پروردگار • تبیین و اثبات توحید افعالی و ذکر شواهدی از آیات و روایات و کلمات بزرگان درباره این موضوع • اتحاد ارادۀ نبیخدا و ولیّ کاملالهی با ارادۀ خدا • علم حضوری اولیایالهی به وقایع گذشته و حال و آینده • حقیقت وحی و الهام • نقد شبهات مختلفِ صاحبشبهه مشتمل بر: • نقدِ «مقایسه شعر شعراء با وحی پیامبران»؛ • نقدِ «مدعای تأثیر محیط، فرهنگ زمانه و شخصیت پیامبر در کیفیت تلقّی و بیان وحی»؛ • نقدِ «شبهۀ خطاپذیری قرآن»؛ • نقدِ «شبهه فهمِ مراد جدی قرآن بهوسیلۀ علوم تجربی»؛ • نقدِ «شبهۀ یکنواخت نبودن بلاغت قرآن»؛ • نقدِ «شبهۀ عدم علم پیامبر بر تاریخ گذشتگان و دانش زمان خویش و علوم امروزی»؛ • نقدِ «شبهه جواز ورودِ دروغ مصلحتآمیز در قرآن» و دیگر شبهات مطروحه در مقاله.
افق وحی
260زمزمۀ اغوائی از فردی به گوشش بخورد و تا شیطان بخواهد به یک صورت، مختصر تردیدی در راه و مسیر و اهداف و برنامۀ او ایجاد کند، فوراً جنودالرّحمان و ملائکۀ پروردگار با گرزهای آتشین چنان بر سر فتنهگر بکوبند که خیال اغواء و اضلال او را برای همیشه از سر بهدر کند، و نور ایمان و یقین را چنان در قلب و نفس و سرّ او بهپا دارند که اگر از این پس هزاران هزار نفر مطلبی گفتند، همه را از گوش خود بهدر آورد و هیچ اعتنا و توجّهی به آن ننماید.
و این است همان وحی الهی که خداوند بر قلب مؤمنین و معتقدین راستین به راه و صراط خود افاضه و عنایت میکند و بهواسطۀ آن، نفوس مستعدّۀ آنان را در مسیر تربیت و سلوک إلیالله به مراتب فعلیّت و محوضت تجرّد و نور میرساند، و وعدۀ الهی نسبت به مؤمنین که: با وصول به مقام اخلاص، به طور دائم و ابدی از دسترس شیطان به دورخواهند ماند، عملی میشود:
﴿قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغۡوِيَنَّهُمۡ أَجۡمَعِينَ* إِلَّا عِبَادَكَ مِنۡهُمُ ٱلۡمُخۡلَصِينَ﴾؛1 ﴿لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ﴾؛2 ﴿إِنَّ ٱللَهَ مَعَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّٱلَّذِينَ هُم مُّحۡسِنُونَ﴾.3
کیفیّت وحی شیطانی بر منحرفین از حق و صراط مستقیم
و امّا نعوذ بالله اگر فردی از دسته و گروه دوّم باشد و ارتباط خود را با خدا قطع نموده باشد، در این حال شیطان زمام امور او را به دست میگیرد و در ذهن و نفس او از وساوس خود القا میکند و بدون اینکه آن شخص در فکر ترتیب اموری باشد میل به گناه و خلاف و مفاسد اخلاقی و اجتماعی را در قلب و نفس او ایجاد میکند، و در واقعهای که دارای وجوه مختلفه و آراءِ متشتّته است میل باطنی او را به سمت نقطۀ خلاف و نتیجۀ زشت و خلاف رضای پروردگار میکشاند و توجّه به ابناءِ دنیا را در نفس او قوّت میبخشد، و ارتباط با افراد صالح و مفیدِ به حال او را
- سوره ص (٣٨) آیه ٨٢ و ٨٣.
- سوره صافّات (٣٧) آیه ٦١.
- سوره نحل (١٦) آیه ١٢٨.
