افق وحی

دست و صدای مخصوص خود به من کاملاً فهماند که: وجود من در آن منزل چقدر برای شما مایۀ برکت و خیر بوده است و اکنون شما با اخراج و نمک‌نشناسی نسبت به من این فرصت را از دست دادید، در این هنگام صدای خاصّی نمود و از پیش ما رفت و از منزل خارج شد و دیگر به منزل باز نگشت. و ما هم‌چنان در زحمت و اذیّت این حیوانات بودیم.

 البتّه نظیر این داستان برای بسیاری از حیوانات دیگر نیز به طرق مختلف اتّفاق افتاده است که همگی نشان از شعور و ادراک آنان نسبت به بعضی از مطالب و مسائل دارد.

الهام به زنبور عسل یعنی القاء خطّ و مشی زندگی و حیات

 الهام و یا وحی که خدای متعال از آن در وجود زنبور عسل یاد می‌کند، عبارت است از القاء خطّ و مشی زندگی و حیات او که بر طبق آن به آن هدف و غایت از سیر و خلقتش او برسد، و این حیوان بر طبق همان فهم و ادراک با شعور و اختیار خود به آن سیر تعیین‌شده و برنامۀ تنظیم‌شده از ناحیۀ حق تعالیٰ ادامه می‌دهد.

 پس در اینجا مشاهده می‌کنیم که ترتیب این مسئله از ناحیۀ خداوند و به ارادۀ خداوند و به خواست و تقدیر خداوند در وجود او قرار داده شده است، و این همان اراده و خواست ربوبی است که خودِ زنبور عسل هیچ نقشی در ایجاد و پدید آوردن آن ندارد؛ بلکه خود او مطیع و منقاد آن مشیّت و تقدیر و اراده است که از جانب حق به او افاضه شده است و به‌واسطۀ این افاضه، به خصوصیّت گل‌ها و گیاهان معرفت پیدا می‌کند و بین گیاه مضر و مفید فرق می‌گذارد و به سوی گیاهان مفید هدایت می‌شود، و در ساختمان منزلگاه خویش، به سبک و سیاق برنامۀ تدوین‌شده، به نحو أحسن اقدام می‌نماید. تمام این جریانات در وجود این حیوان به صورت عینی و حسّی حضور و وجود دارد. و این حقیقت مرتبه‌ای است از وحی که نظیر آن به‌نحو أعلیٰ در برگزیدگان از انبیا و معصومین علیهم السّلام وجود دارد.

کیفیّت وحی و الهام به مادر حضرت موسی علیه السّلام

 نظیر این حقیقت در انسان‌های عادی، قضیّه و داستان مادر حضرت موسی علیه السّلام است که می‌فرماید: