افق وحی
نقد نظريه دکتر عبدالكريم سروش درباره وحى
کتاب «افق وحی» اثر بی‌نظیر حضرت آیة‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه می‌باشد که به انگیزۀ «نقد نظریۀ دکتر عبدالکریم سروش پیرامون وحی» تدوین شده است. نویسنده با دلایلی محکم و ادله‌ای متقن به رد و نقد این نظریه پرداخته و حقیقت وحی را که متنزّل از عالم ربوبی است، مبرّا از هر گونه نقص و اشکال و اعوجاج و انحراف، معرّفی می‌فرماید. از آنجا که پاسخ برخی بزرگان به این نظریه، خالی از نقاط شبهه‌انگیز نبود و باعث تثبیت نظریات انحرافیِ صاحب مقاله شده است، مؤلف محترم تأمّلاتی در اینگونه پاسخ‌ها نیز نموده و موارد خبط و خطا را با ادلۀ متقن بیان فرموده‌اند. اهم مطالب مندرج در کتاب: • ضوابط طرح شبهه و اشکال در باورهای دینی • تبیین حقیقت توحید و تفاوت مراتب اسماء کلیۀ پروردگار • تبیین و اثبات توحید افعالی و ذکر شواهدی از آیات و روایات و کلمات بزرگان درباره این موضوع • اتحاد ارادۀ نبی‌خدا و ولیّ کامل‌الهی با ارادۀ خدا • علم حضوری اولیای‌الهی به وقایع گذشته و حال و آینده • حقیقت وحی و الهام • نقد شبهات مختلفِ صاحب‌شبهه مشتمل بر: • نقدِ «مقایسه شعر شعراء با وحی پیامبران»؛ • نقدِ «مدعای تأثیر محیط، فرهنگ زمانه و شخصیت پیامبر در کیفیت تلقّی و بیان وحی»؛ • نقدِ «شبهۀ خطاپذیری قرآن»؛ • نقدِ «شبهه فهمِ مراد جدی قرآن به‌وسیلۀ علوم تجربی»؛ • نقدِ «شبهۀ یکنواخت نبودن بلاغت قرآن»؛ • نقدِ «شبهۀ عدم علم پیامبر بر تاریخ گذشتگان و دانش زمان خویش و علوم امروزی»؛ • نقدِ «شبهه جواز ورودِ دروغ مصلحت‌آمیز در قرآن» و دیگر شبهات مطروحه در مقاله.
افق وحی
209رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم عنایت کرده، و هیچ ذرّه‌ای در سماوات و ارض از نفس ملکوتی حجّت خدا غائب نمی‌باشد.1
در اینجا فصل دوّم که در حقیقت علم و آگاهی است، به پایان می‌رسد؛ گرچه هنوز مطالب ناگفته‌ای وجود دارد که به خواست خدا در موارد مربوط به خود ذکر خواهد شد، إن‌شاءالله تعالیٰ.
- بصائر الدّرجات، ص ٣٧٧:
«عن أبی‌جعفر علیه السّلام قال: إنّ رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم دَعا علیًّا علیه السّلام فی المَرَضِ الّذی تُوُفِّیَ فیه، فقال: ”یا علیُّ! أُدنُ منّی حتّی أُسِرَّ إلیک ما أسَرَّ اللهُ إلیَّ، و ائتَمِنَک علی ما ائتَمننیَ اللهُ علیه!“ فَفعَل ذلک رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم بِعلیٍّ علیه السّلام، و فعَلهُ علیٌّ بالحسنِ علیه السّلام، و فعَلهُ الحسنُ علیه السّلام بالحسینِ علیه السّلام، و فعَلهُ الحسینُ علیه السّلام بأبی، و فعَلهُ أبی بی صلواتُ الله علیهم أجمعین.»
هم‌چنین رجوع شود به بحار الأنوار، ج ٢، ص ١٧٢، ح ١ ـ ٣؛ و ص ١٧٣، ح ٥ ـ ١٢؛ و ص ١٧٥، ح ١٥ ـ ١٧؛ و ص ١٧٨، ح ٢٣ ـ ٢٨.
- بصائر الدّرجات، ص ٣٧٧: