افق وحی

عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَهَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡهَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَٰنُ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومٗا جَهُولٗا﴾.¹

«ما امانت خود را بر آسمان‌ها و زمین و کوه‌ها عرضه کردیم، ولیکن آنها از پذیرش و تحمّل آن سر باز زدند و از آن هراسیدند! و انسان از میان اینها آن را پذیرفت و تحمّل حمل آن را نمود، به‌درستی‌که انسان نسبت به این ودیعۀ عظمای ما که در درون خود دارد جاهل و ظالم می‌باشد و حقّ آن را اداء نمی‌نماید.»

 چه خواهد شد؟ آیا این امانت که همان مرتبۀ خلافت الهی است فقط در حفظ کردن چند اسم خلاصه می‌شود؟

 از اینجا متوجّه می‌شویم آنها که تعلیم اسماء را صرفاً یاد دادن اسامی اشخاص و یا حقایق کلّیۀ دانسته‌اند، سخن به اشتباه رانده‌اند و از این حقیقت غفلت ورزیده‌اند.

روایت امام صادق علیه السّلام دربارۀ خلقت آدم و تعلیم اسماء

 روایتی از امام صادق علیه السّلام در کتاب کمال الدّین و تمام النّعمة نقل می‌کند که فرمودند:

إنّ اللهَ تبارَکَ و تعالیٰ عَلَّمَ آدمَ علیه السّلام أسماءَ حُجَجِ اللهِ کُلَّها، ثُمَّ عَرَضَهُم ـ و هُم أرواحٌ ـ عَلَی الملائِکَةِ فَقالَ: ﴿أَنۢبِ‍ُٔونِي بِأَسۡمَآءِ هَـٰٓؤُلَآءِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ﴾ بأنَّکُم أحَقُّ بِالخِلافَةِ فی الأرضِ لِتَسبیحِکُم و تَقدیسِکُم مِن آدمَ.

﴿قَالُواْ سُبۡحَٰنَكَ لَا عِلۡمَ لَنَآ إِلَّا مَا عَلَّمۡتَنَآ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ﴾.

قال اللهُ تبارَکَ و تعالیٰ: ﴿يَـٰٓـَٔادَمُ أَنۢبِئۡهُم بِأَسۡمَآئِهِمۡ﴾!

فلمّا أنبأهم بها وَقَفُوا عَلیٰ عَظیمِ مَنزِلَتِهِم عندَ اللهِ تعالیٰ ذِکرُه فَعَلِمُوا أنَّهُم أحَقُّ بِأن یَکونوا خُلَفاءَ اللهِ فی أرضِه و حُجَجَهُ عَلیٰ بَرِیَّتِه؛ ثُمَّ غَیَّبَهُم عن أبصارِهِم و استَعبَدَهُم بِوَلایَتِهِم و مَحَبَّتِهِم و قال لهم: ﴿أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ غَيۡبَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَأَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا كُنتُمۡ تَكۡتُمُونَ﴾.²