در کتاب «اربعین در فرهنگ شیعه» اثر گرانسنگ حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره، با استفاده از منابع تاريخى و روايى و تمسّك به سيره حضرات معصومين عليهمالسّلام، به اثبات رسیده است که اربعین از مختصّات حضرت سیدالشهداء علیه السلام بوده و علیرغم تأکیداتِ بسیار بر اقامۀ مجالس ذکر، هیچ اثری از اقامۀ مجلس اربعین براى ساير معصومین علیهم السلام در طول تاریخ به چشم نمىخورد. از اینرو اربعين گرفتن براى اموات به هر صورت، مورد امضایِ شارع نبوده و بدعت و محرّم است. اهمّ مطالب مندرجه در این اثر: • حقیقت معنای «شعار» در مکتب تشیع • ولایت و امامت، محور اصلی در مکتب تشیع • تعدّی از حدود ولایت، منافی با تعبّد و منجر به بدعت است. • قیام سیدالشهداء علیه السلام حیاتیترین شاخص حق و باطل • ارزش تاریخ عاشورا به حضور یک امام معصوم است؛ نه یک فرد عادی • غلط بودن مراسم «هفتم» و «چهلم» و «سال» برای اموات، بر اساس مبانی شریعت • زیارت اربعین، علامتِ ایمان و شعارِ شیعه
اربعین در فرهنگ شیعه
94بگذارد، یک دست مبل ممتاز هم گرداگرد آن بچیند، یک دستهگل تازه هم هر شب جمعه نثار قبر من بنماید.
اینها بهدرد نمیخورد؛ اینها زینتهای عالم غرور است نه عالم ملکوت. مرده به سوی ملکوت میرود، چیزی باید برای او هدیه کرد که به کار او آید؛ فرزندان صالحالعمل، صدقۀ جاریه، علمی که از خود باقی گذارده و مردم از او بهرهمند میشوند، انفاق به فقرا و مستمندان، دستگیری از بیچارگان، تربیت و رسیدگی به یتیمان، نشر علم و تقوا در میان جامعۀ مردم، اقامۀ نماز و قرائت و تدبّر قرآن و طلب غفران برای او مفید است.
و این زینتها علاوه بر آنکه فایده ندارد، برای او ضرر هم دارد. دستهگل بردن برای مرده و نثار قبر او نمودن، بدعت و حرام است. زینت کردن قبور بدین اشکال مذکور، حرام یا حدّاقل مکروه است به کراهت شدیده؛ و اینها مرده را رنج میدهد. این تجمّلات مقبرهها بدین کیفیّت، خلاف دستور اسلام است.
ولی ما چون در دنیا هستیم خیال میکنیم شئون آخرت هم همانند شئون دنیاست؛ و این غلط است. میگوید: «مرا در مقبره دفن کنید؛ من از زمین بدون سقف میترسم!» خیال میکند آنجا هم مثل اینجاست که اگر او را در اطاق سقف دار دفن کنند محفوظ است، امّا اگر او را روی زمین هموار به خاک بسپارند، باران و برف او را آزار میدهد و حرکت مردم بر روی مزار او، او را آزرده میکند!
زهی جهالت! روح را فرشتگان به عالم برزخ بردند و بدن در میان قبر، خوراک ماران و موران شد. تمام افراد بشر را این جهالت از پا درآورده، و قرآن کریم فریاد کرده است: ﴿وَضَلَّ عَنكُم مَّا كُنتُمۡ تَزۡعُمُونَ﴾.1
- سوره أنعام (٦) آیه ٩٤.

