در کتاب «اربعین در فرهنگ شیعه» اثر گرانسنگ حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره، با استفاده از منابع تاريخى و روايى و تمسّك به سيره حضرات معصومين عليهمالسّلام، به اثبات رسیده است که اربعین از مختصّات حضرت سیدالشهداء علیه السلام بوده و علیرغم تأکیداتِ بسیار بر اقامۀ مجالس ذکر، هیچ اثری از اقامۀ مجلس اربعین براى ساير معصومین علیهم السلام در طول تاریخ به چشم نمىخورد. از اینرو اربعين گرفتن براى اموات به هر صورت، مورد امضایِ شارع نبوده و بدعت و محرّم است. اهمّ مطالب مندرجه در این اثر: • حقیقت معنای «شعار» در مکتب تشیع • ولایت و امامت، محور اصلی در مکتب تشیع • تعدّی از حدود ولایت، منافی با تعبّد و منجر به بدعت است. • قیام سیدالشهداء علیه السلام حیاتیترین شاخص حق و باطل • ارزش تاریخ عاشورا به حضور یک امام معصوم است؛ نه یک فرد عادی • غلط بودن مراسم «هفتم» و «چهلم» و «سال» برای اموات، بر اساس مبانی شریعت • زیارت اربعین، علامتِ ایمان و شعارِ شیعه
اربعین در فرهنگ شیعه
35از این بیان حضرت استفاده میشود: کیفیّت هضم و جذب مأکولات در بدن انسان و استفادۀ اعضا و جوارح از آنها و سپس مرحلۀ دفع آنها، به مدّت چهل روز طول میکشد؛ و از آنجا که کلیهها وظیفۀ دفع موادّ زائد بر میزان مصرف و همچنین پس از مصرف را دارند، و این مواد بهواسطۀ عمل کلیهها در مثانه تجمّع مینماید، لذا به مدّت چهل روز میتوان گفت که غذای مصرفی انسان در یک مکان واحد به تدریج جمع و دفع خواهند شد. و بر این اساس، نماز فردی که هنوز آثار و بقایای شراب در بدن او موجود میباشد، مورد پذیرش و قبول خداوند قرار نخواهد گرفت.
پیامبر اکرم: «کسی که غیبت مسلمانی را کند تا چهل روز نماز و روزهاش قبول نمیشود!»
و نظیر این روایت در جامع الأخبار، از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم منقول است که فرمود:
مَنِ اغْتابَ مُسلِمًا أو مُسْلِمةً، لم یَقبَلِ اللهُ تعالیٰ صلاتَه و لا صیامَه أربعینَ یومًا و لیلةً؛ إلّا أن یَغفِرَ له صاحِبُه.1
«کسی که غیبت مرد یا زن مسلمانی را بنماید، تا چهل روز نماز و روزۀ او مورد قبول حضرت حق قرار نمیگیرد؛ مگر آنکه آن شخص از او درگذرد.»
و در مقابل این مسئله، تأثیر معنوی و ملکوتی این عدد است در
- جامع الأخبار، شعیری، ص ١٤٦.

