اربعین در فرهنگ شیعه

فَقد بلَغ مُنتهاهُ.¹

«زمانی که عبد به سی و سه سالگی می‌رسد به مرتبۀ قوام جسمی و روحی نائل می‌گردد؛ و زمانی که به سنّ چهل سالگی می‌رسد عقل او به نهایت درجۀ قدرت و سعه و ادراک می‌رسد.»

 و بدین جهت، چنانچه فردی تا سنّ چهل سالگی استعداد صلاح و هدایت را در خود به وجود نیاورد، وصول به مرحلۀ سعادت و فوز برای او مشکل خواهد شد؛ چنانچه این حدیث در کتب شیعه و در احیاء‌ العلوم وارد است:

إذا بَلَغَ الرَّجلُ أربعینَ سَنةً و لم یَتُبْ، مَسَحَ الشَّیطانُ وجهَه بِیَدهِ و قال: «بِأبی وَجهُ مَن لا یُفْلِح!»²

«چنانچه شخصی به سنّ چهل برسد و به سوی خدا بازگشت ننماید، شیطان پیشانی او را مسح نماید و گوید: ”پدرم فدای تو باد که دیگر رستگار نخواهی شد!“»

امام رضا علیه السّلام: «کسی که خمر بنوشد، تا چهل روز نماز او قبول نمی‌شود!»

 روایتی است از حضرت رضا علیه السّلام که مرحوم صدوق در علل الشّرایع آورده است:

عن الحسینِ بنِ خالد قال: قلتُ للرّضا علیه السّلام: إنّا رُوینا عنِ النّبیِّ صلّی الله علیه و آله و سلّم: «إنّ مَن شَرِبَ الخَمرَ لَم تُحسَبْ صلاتُه أربعینَ صباحًا.» فقال: «صَدَقوا.»

فقلتُ: و کیف لا تُحسَبُ صلاتُه أربعینَ صباحًا، لا أقلَّ من ذلک و لا أکثَر؟