در کتاب «اربعین در فرهنگ شیعه» اثر گرانسنگ حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره، با استفاده از منابع تاريخى و روايى و تمسّك به سيره حضرات معصومين عليهمالسّلام، به اثبات رسیده است که اربعین از مختصّات حضرت سیدالشهداء علیه السلام بوده و علیرغم تأکیداتِ بسیار بر اقامۀ مجالس ذکر، هیچ اثری از اقامۀ مجلس اربعین براى ساير معصومین علیهم السلام در طول تاریخ به چشم نمىخورد. از اینرو اربعين گرفتن براى اموات به هر صورت، مورد امضایِ شارع نبوده و بدعت و محرّم است. اهمّ مطالب مندرجه در این اثر: • حقیقت معنای «شعار» در مکتب تشیع • ولایت و امامت، محور اصلی در مکتب تشیع • تعدّی از حدود ولایت، منافی با تعبّد و منجر به بدعت است. • قیام سیدالشهداء علیه السلام حیاتیترین شاخص حق و باطل • ارزش تاریخ عاشورا به حضور یک امام معصوم است؛ نه یک فرد عادی • غلط بودن مراسم «هفتم» و «چهلم» و «سال» برای اموات، بر اساس مبانی شریعت • زیارت اربعین، علامتِ ایمان و شعارِ شیعه
اربعین در فرهنگ شیعه
17سعی و رمی و ذبح و نظایر آن.
و از این باب است روایتی که وارد است که جبرئیل خدمت رسول خدا صلّی الله علیه [و آله] و سلّم رسید و عرض کرد: ”به امّت خود امر کن که صداهای خود را به تلبیه بلند کنند، زیرا تلبیه از جمله شعائر حج است!“ ... .
و زجّاج نیز همین معنا را در مورد مناسک و شعائر حج قصد نموده است.»
تفسیر لغت «شعار» در لغتنامۀ دهخدا
در لغتنامۀ دهخدا گوید:
شعار: نشان و علامت؛ نشانۀ گروهی از مردم که بهوسیلۀ آن، یکدیگر را شناسند؛ نشان و علامت سلطان یا امیر، یا خرقهای چون عَلَم سیاه یا سفید، و یا کلمهها که طریقه و آیین او را نمودار سازد.
عربهای زمان جاهلیّت در میدان کارزار، شعارهایی میدادند که مناسب با اوضاع روز بود؛ مثلاً در جنگ اُحد سپاهیان مخالف اسلام به نام دو بت خود عُزّیٰ و هُبَل فریاد میزدند، و قبیلۀ تنوخ در حیره «آلَ عبادِ الله» میگفتند.
پیغمبر اکرم شعار مهاجرین را «بنیعبدالله»، و شعار اوس و خزرج (انصار) را «بنیعبدالله» و «بنیعُبَیدالله» قرار داد، و سپاهیان اسلام را «خلیل الله»1 میخواندند؛ و بعداً نیز به مقتضیات روز، شعارهایی ساخته و بهکار میبردند ... .
شعار افکندن: رسم و آیین طرح کردن؛ و شعار ساختن: شعار کردن، راه و رسم و علامت خود قرار دادن، سنّت کردن ... .2
از بیانات لغویّین و موارد استعمال این کلمه مشخّص شد که به
- در لغتنامه دهخدا اینچنین آمده است، ولی گویا «یا خیل الله» صحیح باشد.
- لغتنامۀ دهخدا، کلمۀ «شعار».

