امام شناسی ج6

 حافظ أبو بکر بزّاز گوید: که چون بر رسول اللَه سوره‌ ﴿إِذا جاءَ نَصْرُ اللَهِ وَ الْفَتْحُ‌﴾ در سرزمین منى در أیّام تشریق نازل شد، سوار شد، و در نزد عقبه ایستاد، و آن‌قدر از مردم گرد او مجتمع شدند، که غیر از خدا تعدادشان را کسى نداند، و آن وقت شروع به خواندن خطبه نمود.

 و بعد از فقراتى فراوان، در سفارش به زنان و اداء امانت، و حرمت چهار ماه از ماههاى سال و غیر ذلک فرمود: وَ لاَ یَحِلُّ لاِمْرِءٍ مِنْ مَالِ أخیِهِ إلاَّ مَا طَابَتْ بِهِ نَفْسُهُ.

 «براى هیچ کس حلال نیست که از مال برادرش استفاده کند، مگر آنکه آن برادر از طیب نفس، و رضاى خاطر، آن کس را در معرض استفاده از مال قرار دهد».

 و سپس فرمود: أیُّهَا النَّاسُ! إنَّی قَدْ تَرَکْتُ فیکُمْ مَا إنْ أخَذْتُمْ بِهِ لَمْ تَضِلُّوا: کِتَابَ اللَهِ فَاعْمَلُوا بِهِ! «اى مردم من در میان شما چیزى را بعد از خودم به یادگار گذاشتم که اگر آن را بگیرید و اخذ کنید، هیچگاه گمراه نشوید! و آن کتاب خداست! پس به آن عمل کنید»!¹ 

 (از خطبه‌هائى که قبل از این و بعد از این ایراد فرموده‌اند، و در آن غیر از کتاب خدا لفظ و عترتى أهل بیتى وارد شده است، معلوم مى‌شود که در این خطبه هم بوده و ساقط شده است).

 رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم در حجّة الوداع مجموعا پنج خطبه خوانده‌اند:

 أوّل در روز هفتم ذوالحجّة در مکّه مکرّمه، دوّم در روز عرفه، سوّم در روز عید قربان، چهارم در یوم القرّ که روز یازدهم است، در منى، پنجم در یَوْمُ النَّفْرِ الأوّل ‌² که روز دوازدهم است در مِنىٰ.³

 رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم شب دوازدهم و شب سیزدهم را نیز در منى ماندند، و صبح هر یک از این دو شب، جمرات ثلاث را به همان نحوى که ذکر شد، رمى کردند، و ظهر روز سیزدهم عازم مکّه شدند.⁴