امام شناسی ج6

 حضرت رسول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم در روز یازدهم نیز خطبه‌اى خواندند، و مردم را تحذیر از مخالفت و ترغیب به اتّباع سنّت نمودند، و علاوه بر اسقاط ربا و رباى عموى خود عباس، و إهدار هر خونى که در جاهلیّت ریخته شده است، و إهدار دم ربیعة بن حارث بن عبد المطّلب، و إسقاط هر مظلمه دیگرى که در جاهلیّت بوده است، و دعوت به احترام اموال مسلمین، و بیان حرمت نسى‌ء و استداره و گردش زمان به موضع اوّل خود، فرمود:

 ألاَ لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِی کُفَّاراً یَضْرِبُ بَعْضُکُمْ رِقَابَ بَعْضٍ! ألاَ إنَّ الشَّیْطَانَ قَدْ یَئسَ أنْ یَعْبُدَهُ الْمُصَلُّونَ وَ لَکِنَّهُ فی التَّحْرِیشِ بَیْنَکُمْ.¹ 

 «بعد از رحلت من به کفر برنگردید بطورى که بعضى از شما گردن دیگرى را بزند، آگاه باشید که شیطان ناامید شده است که نمازگزاران او را بپرستند، و لیکن امید دارد که شما را به جان یکدگر بیندازد، و در دائره نفاق و اختلاف و اغراء به فتنه و فساد کوشش کند»! 

 سپس فرمود: ألاَهَلْ بَلَّغْتُ! ألاَهَلْ بَلَّغْتُ! ثُمَّ قَالَ: لِیُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ فَإنَّهُ رُبَّ مُبَلَّغٍ أسْعَدُ مِنْ سَامِعٍ! 

 رسول خدا دستهاى خود را گشود، و به پهنا باز کرد، و گفت: «آیا رساندم؟! آیا تبلیغ کردم؟! 

 و پس از آن فرمود: أفرادى که حضور دارند، باید این سخنان را به غائبان برسانند! زیرا که چه بسا آن افرادى که به آنها رسانده مى‌شود، از خود افرادى که حضور دارند و مى‌شنوند، سعادتشان بیشتر، و بهره‌گیرى آنان از این مطالب، وافى‌تر است!» 

 حمید گوید: چون به حسن این جمله رسید، گفت: قَدْ وَاللَهِ بَلَّغُوا أقْوَاماً

 کَانُوا أسْعَدَ بِهِ، «سوگند به خدا که آن خطبه را رساندند به أقوامى که از شنوندگان کامیاب‌تر بودند».