امام شناسی ج6

 و علّت آنکه نام آن را طواف نساء نمى‌گذارند، براى آنست که آنها همگى طواف زیارت و إفاضه را موجب حلّیّت طیب و بوى خوش نمى‌دانند، و بسیارى از آنان قائلند که به مجرّد حلق و یا تقصیر در منى استعمال بوى خوش و طیب، حلال مى‌گردد. پس این تقابل بین این دو طواف، در نزد آنها نیست که به جهت آن نام طواف أخیر را طواف نساء گذارند. ولى أثر این طواف، همان طور که ذکر شد إجماعا در نزد آنها نیز حلّیّت زنان است. پس حقیقتا طواف وداع واجب آنها، همین طواف است و اثرش نیز همین است، و اختلاف اسم گذارى موجب تغییر حقیقت عمل نیست.

 ولى شیعه علاوه بر این طواف واجب، طواف دیگرى را به نام طواف وداع در وقت خروج از مکّه مستحبّ مى‌داند.

 و طواف نساء و یا وداع در نزد عامّه سعى ندارد، با آنکه واجب است، و فقط دو رکعت نماز واجب پس از آن دارد. ولى طواف إفاضه سعى دارد، و بدون آن عمل ناقص است.¹ 

 فلهذا مى‌بینیم رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم با امیرالمؤمنین علیه السّلام، در پى طواف إفاضه سعى نمودند، ولى در پى طواف نساء و یا وداع، که پس از وقوف به عرفات و أداء مناسک روز عید قربان بجاى آوردند، سعى انجام ندادند.

 أما کسانى که از مکّه به دستور رسول اللَه إحرام به حجّ بستند، و حجّشان حجّ إفراد بود، آنان بعد از وقوف و اداى مناسک روز منى، باید یک طواف إفاضه انجام دهند و یک سعى، و در عقیب آن یک طواف نساء و یا طواف وداع، فالحمد لله وحده.

 رسول خدا پس از انجام مناسک بیت اللَه الحرام در روز عید قربان به‌

 سرزمین مِنىٰ بازگشتند، و آنچه مردم از آن حضرت سؤال مى‌کردند، راجع به تقدیم بعضى از مناسک منى بر بعضى دیگر، جهلا یا نسیانا مى‌فرمود: لاَحَرَجَ عیبى ندارد و باکى نیست، چه از مقدّم داشتن حلق بر ذبح، و حلق بر رمى، و حتّى بر تقدیم طواف زیارت بر رمى مى‌فرمود: لاَحَرَجَ.²