امام شناسی ج6

 بعضى گفته‌اند: این تکرار حضرت در عمره حُدَیبِیَّه بوده است، نه در حِجَّة الوداع، و لیکن چون علاوه بر عمره حدیبیّه، در حجّة الوداع نیز چنین پرسش و جوابى روایت شده است، هیچ بعدى ندارد که در هر دو موضع رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم محلّقین را سه بار، و در مرحله چهارم براى مقصّرین نیز طلب مغفرت نموده باشد.

 بارى رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم چون از منى به مکّه آمدند، در مسجد الحرام آب خواستند، و چون بعضى و از جمله عبّاس عموى آن حضرت خواست آب از منزل خود بیاورد، حضرت فرمودند: نه، از همین آبهائى که مردم مى‌آشامند¹. آنگاه به جانب چاه زمزم آمده و یک دلو آب براى آن حضرت سقّایانى از بنى عبد المطّلب که در اطراف زمزم مشغول آب کشى بودند آب بیرون آوردند.

 حضرت قدرى از آن دلو تناول کردند، و بعد مقدارى از آن آب که در دهان مبارک بود، در دلو ریخته و به سقّایان دادند تا دو مرتبه در چاه خالى کنند، و فرمودند: اگر هر آینه خوف آن نداشتم که مردم این را نسک و از اعمال پندارند و خودشان براى آب کشى به جانب زمزم آیند، و این شغل را از شما بگیرند، دوست داشتم که خودم به تنهائى آب بکشم، بطورى که ریسمان دلو بر روى این شانه من نمایان باشد.² 

 حضرت رسول اللَه صلّى اللَه علیه و آله و سلّم طواف و نماز آن را بجاى آورده، و همان روز به منى برگشتند. بعضى گفته‌اند که نماز ظهر را در مکّه بجاى آوردند، و بعضى گفتند در منى، و این قول بعید است، زیرا هر چه هم روز طویل باشد، انجام مناسک منى از رمى و حلق و نحر شصت و سه نفر شتر و پختن آنها، و خوردن از قدرى از آب آن، و خواندن خطبه طویل، و جواب دادن به پرسش‌هاى مردم، و آمدن به مکّه که تقریبا دو

 فرسخ است، و انجام مناسک بیت اللَه الحرام، این همه بعید است که تا ساعتى قبل از ظهر پایان یافته باشد، تا حضرت به منى مراجعت کرده، و نماز ظهر را در آنجا انجام داده باشند.³ در «البدایة و النهایة» ج ٥، ص ١٩١ آورده است که حجّ رسول اللَه در تابستان بود، و روز هم روز طولانى بود.