امام شناسی ج6

تاریخ اسلام، تاریخ قمرى است‌

 ماههاى قمرى حسّى و وجدانى است و ابتدا و انتهاى مشخصى در عالم تکوین دارد، به خلاف ماههاى شمسى که قراردادى و اصطلاحى است، و اگر چه فصول اربعة و سال‌هاى شمسى هم تقریبا حسّى است، لکن ماههاى دوازده‌گانه که داراى اصل ثابتى هستند فقط ماههاى قمرى است.

 و بنا بر این معناى آیه این‌طور مى‌شود که: ماههاى دوازده گانه‌اى که از آنها سال درست مى‌شود، آن ماههائى است که در علم خداوند سبحانه و تعالى ثابت است. و همان ماههائى است که در کتاب تکوین در روزى که آسمان‌ها و زمین را آفرید معیّن فرمود، و حرکات عامّه جهان خلقت را که از جمله آنها حرکات خورشید و ماه است مقرّر نمود. و آن حرکت واقعى و ثابت پایه و اصل براى تعیین مقدار این ماههاى دوازده‌گانه قرار گرفت.

 و از جمله آیاتى که صراحت در لزوم تاریخ قمرى دارد، همان طور که ذکر شد آیه ٥ از سوره ١٠: یونس است: ﴿هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَ الْقَمَرَ نُوراً وَ قَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ‌﴾.

 «خداوند است آنکه خورشید را نوردهنده، و ماه را نورانى آفرید، و ماه را در منزلگاههاى مختلفى به حرکت و گردش در آورد، تا شما شماره سال‌ها و حساب امور خود را از آن بدانید».

 معلوم است که از اشکال مختلف ماه بر آسمان همچون هلال و تربیع و تثلیث و تسدیس تا در شب چهاردهم به شکل بدر یعنى دایره کامل در آمدن، و سپس رو به نقصان گذاردن، مردم مى‌توانند بدون منجّم و نیازمند بودن به أهل حساب، در هر نقطه از خشکى و دریا، و در هر زمین از کوه یا بیابان به مجرّد رؤیت هلال و أطوار

 مختلفه آن، در طول ماه قمرى حساب خود را داشته باشند. و این از اختصاصات ماه قمرى است نه شمسى. فلهذا با اینکه لفظ شمس در این آیه آمده است، و لیکن گردش ماه را سبب محاسبه و تقویم قرار داده است.