امام شناسی ج6

تمسَّک به آیه اولى الامر در مسأله از أغلاط است‌

 «ابن أبى شیبه، و ابن جریر، و ابن منذر، از عبد اللَه بن زبیر تخریج کرده‌اند که: او خطبه خواند و گفت: اى مردم! سوگند به خدا که مراد از تمتّع به سبب عمره تا زمان حجّ این‌طور نیست که شما بجاى مى‌آورید! بلکه مراد از تمتّع این است که شخص براى حجّ إحرام مى‌بندد و لبّیک مى‌گوید، و سپس بواسطه دشمن، و یا مرض، و یا شکستگى که براى او پیش مى‌آید، و یا بواسطه پیشامد أمر دیگرى که او را از رفتن به حجّ باز مى‌دارد، نمى‌تواند به سوى حجّ برود تا اینکه أیّام حجّ سپرى مى‌شود، و در این صورت آن إحرام را تبدیل به إحرام عمره مى‌کند، و به مکّه مى‌آید و عمره را انجام مى‌دهد، و از إحرام بیرون مى‌آید و تمتّع مى‌کند، و این عمل عمره را کفّاره عدم حجّ خود قرار مى‌دهد، تا سال آینده برسد، و در آن سال حجّ مى‌کند و با خود هدى مى‌آورد. اینست معناى تمتّع به سبب بجا آوردن عمره تا فرا رسیدن زمان حجّ ـ الحدیث».

 جواب ـ آنست که: آیه قرآن و گفتار رسول خدا مطلق است، و انحصار به صورت خوف ندارد، و آیه‌ ﴿فَإِذا أَمِنْتُمْ‌﴾ مخصوصاً تصریح دارد که این حکم تمتّع در صورت أمن و عدم خوف است. پس بنابر این حصر مورد آیه به صورت خوف بلا دلیل است. و علاوه این تفسیرى را که عبد اللَه بن زبیر نموده است، یک معناى تخیّلى من در آوردى بیش نیست، و شاهدى از کتاب و سنّت ندارد، بلکه إطلاق آیه و اطلاق گفتار رسول خدا مخالف آن است. از همه اینها گذشته، ما به فقره ﴿فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إلَي الْحَجِّ﴾ اثبات وجوب تمتّع را نمى‌کنیم، تا بگویند: این فقره فقطّ لزوم هدى را در صورت فرض تمتّع مى‌رساند، بلکه استدلال ما به ذیل آن، یعنى به جمله: ﴿ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِالْحَرَامِ﴾ است، و این ذیل به طور إطلاق و

 هیچگونه تقییدى به خوف از عدوّ و مرض و شکستگى و غیره، وجوب تمتّع را براى دوردستان مى‌رساند.