
عنوان بصری ج۳
جلد سوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد سوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت علم» و تبیینِ «ملاک علم حقیقی» و «موانع حصول علم و معرفت» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • ضرورت حرکت بر طبق مبانی علمی و یقینی در تمامی مراحل سلوک • حرکت بر مبنای نورِ علم، اولین توصیه امام صادق علیهالسلام به «عنوان بصری» • عدم امکان اشتباه و ندامت در صورت وجود نورِ علم • حقیقت علم حصولی و حضوری • حرمت فتوای بدون علم حضوری، در کلام امام صادق علیهالسلام • حکایتی از نور باطنی مرحوم علامه طهرانی در شناخت محمدتقی شریعتی • حکایتی از علم حضوری مرحوم علامه طهرانی در شناخت ابوالحسن بنیصدر • کیفیت غلبۀ قوای وهمی بر مبانی علمی • عدم حجیّت خواب و مکاشفه در سلوک و استنباط احکام شرعی • عدم حجیّت خبر واحد در مبانی اعتقادی • هلاکت بشریت با علوم تجربی، بدون ربط با خداوند • راهکار عملی بزرگان در تعاملِ علمی با دیگران • عمر طولانی امام زمان علیهالسلام بر اساس علم است نه اعجاز • تأثیر مراقبه در کیفیت نزول اسم علیم پروردگار
عنوان بصری ج۳
72میکرد، بهدروغ نبوده و باید دید که از این مسئولیت و مصیبتی که بر سرش آمده چه تصوری داشته که چنین حالتی پیدا کرده است.1 قضیۀ مرجعیت، قضیۀ آب و آتش است؛ چه کسی میتواند کلید بهشت و جهنم را در جیبش بگذارد؟! این مرجعیتی است که مدّنظر خداوند است.
علت بهرهبرداری ظلمانی از اندوختههای عمر انسان
علیکلّحال، اگر خدا در کار نباشد و انسان در راه قُرب و بهاء و رسیدن به مرضات الهی، براساس موازین حرکت نکند، از تمام اندوختههای علمی و فنی و مالیاش در مسیر ظلم و کدورت بهرهبرداری خواهد شد.
هلاکت بشریت بهواسطۀ توسعۀ معلومات تجربی بدون ربط با خداوند
در نور ملکوت قرآن آمده است:
در اینجاست که باید بر بدبختی لاوازِیه و نیوتن و اینشتَین و همقطارانشان، و بر جمیع مدّاحان و پیروان مکتبشان گریست که عمر خود را در چه مصرف کردند و چه بهرهای از انسانیت بردند! و علاوه بر آنکه این اکتشافات بهنفع بشر تمام نشد؛ صددرصد بر زیان آنها شد... .
در آخرین سال زندگی اینشتَین که کنگرهای به افتخار او در آمریکا تشکیل شد و خودش هم شرکت کرد، از اختراعش اظهار اسف میکرد و میگفت: «من نمیدانستم که دُوَل ظالم از این اکتشاف من چه سوء استفادهای میکنند و چگونه با شکافتن اتم، موشکهای قارهپیما میسازند و زن و بچه و پیر و جوان را در زیر خروارها خاک و سنگ مدفون، و طعمۀ حریق مینمایند.»
این نتایج سوء، چیزهایی بود که در زمان حیات او بهوقوع پیوست؛ تا چه رسد به انواع چیزهایی که بعد از او بهوقوع پیوسته است.2
گرچه این علم نیز علم است و در آن شکی نیست، ولی در خدمت دنیا و شیطان قرار میگیرد، نه در خدمت رحمان؛ بهواسطۀ همین علم است که مردم
- جهت اطلاع بیشتر پیرامون احوالات مرحوم میرزای شیرازی ـ رحمة الله علیه ـ رجوع شود به مطلع انوار، ج ٣، ص ٢٨١ ـ ٣٧٨.
- نور ملکوت قرآن، ج ٢، ص ٣٠٣.
