
عنوان بصری ج۳
جلد سوم از مجموعۀ «عنوان بصری» حاصل مجالس حضرت آیتاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه در «شرح حدیث عنوان بصری» میباشد که طی سالیانی متمادی برای رفقا و شاگردان سلوکی و پویندگان مکتبِ عرفان و توحید ایراد فرمودهاند، که همراه با ویرایش به زیور طبع آراسته شده است. تبیین ظرائف ژرفِ تربیتی و سلوکی با بیانی روان و شیوا، همراه با ذکر مصادیق، امثله و حکایات متنوّع از شاخصههای این کتاب شریف بوده که در نوع خود بینظیر میباشد. مجلد سوم از این مجموعه، در موضوع «حقیقت علم» و تبیینِ «ملاک علم حقیقی» و «موانع حصول علم و معرفت» به ساحت علم و فضیلت تقدیم میگردد. اهم مطالب مندرج در این مجلد: • ضرورت حرکت بر طبق مبانی علمی و یقینی در تمامی مراحل سلوک • حرکت بر مبنای نورِ علم، اولین توصیه امام صادق علیهالسلام به «عنوان بصری» • عدم امکان اشتباه و ندامت در صورت وجود نورِ علم • حقیقت علم حصولی و حضوری • حرمت فتوای بدون علم حضوری، در کلام امام صادق علیهالسلام • حکایتی از نور باطنی مرحوم علامه طهرانی در شناخت محمدتقی شریعتی • حکایتی از علم حضوری مرحوم علامه طهرانی در شناخت ابوالحسن بنیصدر • کیفیت غلبۀ قوای وهمی بر مبانی علمی • عدم حجیّت خواب و مکاشفه در سلوک و استنباط احکام شرعی • عدم حجیّت خبر واحد در مبانی اعتقادی • هلاکت بشریت با علوم تجربی، بدون ربط با خداوند • راهکار عملی بزرگان در تعاملِ علمی با دیگران • عمر طولانی امام زمان علیهالسلام بر اساس علم است نه اعجاز • تأثیر مراقبه در کیفیت نزول اسم علیم پروردگار
عنوان بصری ج۳
45را که برایشان خطر دارد, با عباراتی نظیر «آقا! علم شما چنینوچنان است، سخای شما منّت از حاتم طایی میبرد، مجلس ما بدون حضور شما رونق ندارد و ظلمتکدهای بیش نیست» بهتدریج از موضعش پایین میآورند.
هرکدام از این جملات سهمی از سهام ابلیس است. خدا میداند که این دست بوسیدنها چه بر سر انسان میآورد و چگونه بهتدریج دلش نرم میشود و بعداً تا بناگوش کلاهی بر سرش میگذارند! این مسکین در ابتدا در مرام خود محکم ایستاده بود, ولی تیزی و حدّتی که بتواند این مسئله را ادراک و آنها را دفع کند، در او وجود نداشت.
دافعۀ سالک, طارد ِمکاید اهل دنیا
جاذبه و دافعه هر دو ضرورت دارد, و الاّ افراد کمکم دور انسان را میگیرند و موضع او را تغییر داده و بر طبق میل خود قرار میدهند. گاهی فقط با چند تلفن, نامه و ملاقات تا جایی مرام شخص تغییر میکند که حاضر میشود یک کار غیرشرعی را بهراحتی انجام دهد! خدا میداند که اهل دنیا برای رسیدن به مطامع خود, چه حِیلی برای انحراف افراد دارند و دست به چهکارهایی میزنند!
صلابت سلوکی مرحوم علامۀ طهرانی در مسجد قائم
در زمان حضور مرحوم آقا ـ رضوان الله علیه ـ در مسجد قائم، احدی نتوانست صراط و مسیر ایشان را تغییر دهد. روزی به بنده فرمودند:
فلانی, گول این مردمی را که دست میبوسند نخور! هرکدام با این دست بوسیدنها هزار تمنا دارند و بیدلیل نمیآیند.
این فرمایشات نصیحتهایی بود که سبب شد دید ما نسبت به جریانات روشن شود. اینگونه افراد اطرافِ آقا را میگیرند تا فردا یک معاملۀ ربوی را برای آنها شرعی کند و در فلان قضیه به نفع آنها حکم دهد.
انسان باید مواظب باشد که هیچگاه در اقبال زیادیِ افراد، اصل و محور واقعی را فراموش نکند و در هر صحبت و مجالستی اول آن محور را در نظر بگیرد و بعد حرف بزند و قبول معاشرت کند. مبادا آن محور مخفی شود و انسان به گفتار افراد دل بسپارد، که در یک دل دو دوست نمیگنجد!
